Vì Sao Niềng Răng Phải Chụp Ảnh Ngoài Mặt Và Trong Miệng?

Chụp ảnh trong miệng và ngoài mặt là bắt buộc trước khi chỉnh nha

Trước khi niềng răng, nhiều bệnh nhân thắc mắc:

• Đã chụp phim rồi, vì sao còn phải chụp ảnh?
• Đã quét răng ba chiều, ảnh trong miệng còn tác dụng gì?
• Vì sao phải chụp cả mặt thẳng, mặt nghiêng và góc 45 độ?
• Những bức ảnh này có phải chỉ dùng để làm hình “trước – sau” không?

Câu trả lời là:

Ảnh chỉnh nha không chỉ dùng để lưu niệm hoặc quảng cáo. Đây là một phần quan trọng của hồ sơ chẩn đoán, lập kế hoạch và theo dõi điều trị.

Ảnh ngoài mặt giúp bác sĩ nhìn thấy:

• Khuôn mặt.
• Môi.
• Cằm.
• Sự cân xứng.
• Độ lộ răng.
• Hình dạng nụ cười.

Ảnh trong miệng giúp bác sĩ đánh giá:

• Răng.
• Khớp cắn.
• Cung hàm.
• Nướu.
• Những thay đổi trong quá trình niềng.

Phim X-quang, bản scan và ảnh chụp không thay thế nhau. Mỗi loại dữ kiện trả lời một nhóm câu hỏi khác nhau. Các hướng dẫn chuyên môn coi ảnh ngoài mặt và trong miệng là một phần của hồ sơ chỉnh nha, cùng với phim và mô hình răng.

Vì sao nhìn răng thôi vẫn chưa đủ?

Một hàm răng có thể được xếp rất đều nhưng vẫn tạo ra kết quả chưa đẹp nếu:

• Răng cửa bị kéo lùi quá nhiều.
• Môi mất nâng đỡ.
• Cung cười bị làm phẳng.
• Mặt phẳng cắn bị nghiêng.
• Hai răng cửa giữa khó nhìn thấy.
• Khuôn mặt trở nên mất cân đối.

Ngược lại, hai bệnh nhân có mức chen chúc gần giống nhau nhưng có thể cần kế hoạch hoàn toàn khác nhau.

Một người có:

• Môi nhô.
• Răng cửa chìa.
• Khó khép môi.

Người còn lại có:

• Môi mỏng.
• Răng cửa cụp.
• Răng cửa trên lộ ít.

Nếu chỉ nhìn bản scan, cả hai đều có thể được lên kế hoạch “sắp đều răng”. Nhưng cách đặt răng cửa và sử dụng khoảng phải rất khác nhau.

Răng không tồn tại độc lập. Răng nằm trong khuôn mặt, được bao quanh bởi môi và xuất hiện trong nụ cười.

Đó là lý do bác sĩ phải chụp cả ngoài mặt và trong miệng.

Ảnh ngoài mặt cho bác sĩ biết điều gì?

1. Khuôn mặt có cân xứng hay không?

Ảnh mặt thẳng giúp bác sĩ quan sát:

• Cằm có lệch không.
• Hai bên khuôn mặt có cân nhau không.
• Đường giữa răng có trùng với đường giữa mặt không.
• Hai khóe miệng có cùng độ cao không.
• Mặt phẳng cắn có bị nghiêng không.
• Tầng mặt dưới dài hay ngắn.

Một số bất cân xứng nhẹ rất khó nhận thấy khi khám nhanh trên ghế. Khi ảnh được chuẩn hóa và đặt cạnh nhau, bác sĩ có thể quan sát rõ hơn.

Nếu không ghi nhận từ đầu, sau này bệnh nhân có thể cho rằng tình trạng lệch mặt vốn có là hậu quả của niềng răng.

2. Hô do răng hay do xương?

Ảnh mặt nghiêng giúp bác sĩ đánh giá mối quan hệ giữa:

• Mũi.
• Môi trên.
• Môi dưới.
• Cằm.
• Đường viền hàm dưới.

Một bệnh nhân nhìn “hô” có thể do:

• Răng cửa chìa.
• Hàm trên đưa ra.
• Hàm dưới và cằm lùi.
• Hai hàm cùng nhô.
• Sự kết hợp của nhiều nguyên nhân.

Nếu nguyên nhân chính là cằm lùi, chỉ kéo răng cửa trên vào chưa chắc tạo được khuôn mặt đẹp. Ngược lại, nếu môi nhô do răng cửa chìa, điều chỉnh vị trí răng có thể mang lại thay đổi rõ rệt.

Ảnh khuôn mặt giúp bác sĩ không nhầm một vấn đề của xương thành vấn đề chỉ của răng.

3. Môi đang được nâng đỡ quá nhiều hay quá ít?

Răng cửa nằm ngay phía sau môi nên vị trí của chúng ảnh hưởng đến:

• Độ nhô của môi.
• Khả năng khép môi.
• Hình dạng vùng quanh miệng.
• Mối quan hệ giữa môi với mũi và cằm.

Ảnh môi nghỉ giúp bác sĩ kiểm tra:

• Hai môi có khép tự nhiên không.
• Bệnh nhân có phải gồng cơ cằm không.
• Môi đang căng vì răng chìa hay không.
• Môi có đang thiếu sự nâng đỡ không.
• Răng cửa trên lộ bao nhiêu khi nghỉ.

Nếu không có ảnh trước điều trị, bác sĩ rất khó đánh giá chính xác môi đã thay đổi thế nào sau khi nhổ răng, kéo lùi răng cửa hoặc điều chỉnh torque.

4. Răng cửa trên đang lộ bao nhiêu?

Độ lộ răng cửa trên là một yếu tố quan trọng của nụ cười trẻ trung.

Bác sĩ cần quan sát răng cửa khi:

• Môi nghỉ.
• Nói.
• Cười nhẹ.
• Cười tự nhiên.
• Cười tối đa.

Một người cắn sâu có thể lộ quá nhiều răng cửa trên. Nhưng một người khác cũng cắn sâu lại lộ rất ít răng vì:

• Môi trên dài.
• Răng cửa cụp.
• Mặt phẳng cắn vùng trước nằm cao.
• Cung cười phẳng.

Nếu chỉ nhìn độ cắn sâu trong miệng, bác sĩ có thể chọn làm lún răng cửa trên. Nhưng nếu bệnh nhân vốn đã lộ ít răng, chuyển động này có thể khiến nụ cười trông già hơn.

5. Nụ cười cong hay phẳng?

Ảnh cười chính diện giúp đánh giá cung cười – mối quan hệ giữa:

• Đường bờ cắn các răng trên.
• Đường cong của môi dưới.

Một cung cười đẹp thường có sự hòa hợp giữa hai đường cong này.

Trong quá trình niềng, cung cười có thể bị ảnh hưởng bởi:

• Vị trí gắn mắc cài.
• Làm lún răng cửa.
• Làm trồi răng sau.
• Torque răng cửa.
• Cơ học đóng khoảng.
• Cách điều chỉnh mặt phẳng cắn.

Nếu không có ảnh cười trước điều trị, bác sĩ không biết cung cười ban đầu vốn đã phẳng hay bị làm phẳng trong quá trình niềng.

6. Nụ cười có đủ rộng và đầy không?

Ảnh cười cho thấy:

• Số lượng răng xuất hiện.
• Khoảng tối hai bên.
• Độ rộng cung răng.
• Sự chuyển tiếp từ răng cửa đến răng sau.
• Vai trò của răng nanh.
• Độ rộng của môi khi cười.

Một nụ cười có khoảng tối lớn chưa chắc chỉ do cung hàm hẹp. Nguyên nhân còn có thể liên quan đến:

• Môi rộng.
• Răng sau nghiêng vào trong.
• Hình dạng cung răng.
• Vị trí trước – sau của răng.
• Góc chụp.

Vì vậy, bác sĩ không nên quyết định nong hàm chỉ từ một bản scan hoặc một bức ảnh không chuẩn hóa.

7. Góc 45 độ giúp thấy điều gì?

Góc 45 độ là góc rất quan trọng trong chỉnh nha thẩm mỹ.

Ảnh này giúp bác sĩ quan sát đồng thời:

• Độ nhô của răng cửa.
• Sự nâng đỡ môi.
• Độ nổi bật của hai răng cửa giữa.
• Độ đầy của nụ cười.
• Sự chuyển tiếp từ răng trước ra răng sau.
• Hình dạng mặt bên của cung răng.

Một nụ cười nhìn chính diện có thể tương đối rộng, nhưng ở góc 45 độ lại cho thấy vùng răng trước bị chìm vào trong.

Điều này có thể xảy ra khi:

• Răng cửa quá cụp.
• Răng cửa bị kéo lùi quá mức.
• Mặt ngoài răng không hướng về phía người nhìn.
• Nụ cười thiếu độ nhô.

8. Tư thế đầu có ảnh hưởng đến chẩn đoán không?

Có.

Ảnh ngoài mặt cần được chụp trong tư thế đầu tự nhiên, tức bệnh nhân:

• Ngồi hoặc đứng thẳng.
• Nhìn vào một điểm ngang tầm mắt.
• Không cố ngẩng cằm.
• Không cúi đầu.
• Không xoay mặt.

Nếu bệnh nhân ngẩng đầu:

• Cằm trông tiến hơn.
• Khuôn mặt có thể bớt lồi giả tạo.
• Đường viền cổ – cằm thay đổi.

Nếu bệnh nhân cúi đầu:

• Cằm trông lùi hơn.
• Mặt nghiêng có vẻ hô hơn.
• Tầng mặt dưới bị đánh giá sai.

Tư thế đầu tự nhiên được sử dụng như một nền tảng để phân tích hình thái sọ mặt và so sánh các hồ sơ theo thời gian.

Một bức ảnh rõ nét nhưng sai tư thế vẫn có thể dẫn đến đánh giá sai khuôn mặt.

Ảnh trong miệng cho bác sĩ biết điều gì?

1. Mức độ chen chúc và khe thưa

Ảnh trong miệng giúp ghi nhận:

• Răng nào xoay.
• Răng nào mọc trong hoặc ngoài cung.
• Răng nanh có mọc cao không.
• Khe thưa nằm ở đâu.
• Răng cửa có chen chúc hay chìa ra trước.
• Hai cung răng có hình dạng thế nào.

Bản scan cho phép đo chính xác hơn, nhưng ảnh vẫn giúp bác sĩ nhìn nhanh được tình trạng tổng thể, màu sắc răng, nướu và mối quan hệ giữa các răng.

2. Khớp cắn hai bên

Bộ ảnh trong miệng tiêu chuẩn thường gồm:

1. Khớp cắn chính diện.
2. Khớp cắn bên phải.
3. Khớp cắn bên trái.
4. Mặt nhai hàm trên.
5. Mặt nhai hàm dưới.

Ảnh hai bên giúp bác sĩ đánh giá:

• Tương quan răng nanh.
• Tương quan răng hàm.
• Răng trên và dưới có ăn khớp không.
• Có cắn chéo không.
• Hai bên có giống nhau không.
• Hàm dưới có trượt sang một phía không.

Các quy trình lưu trữ chỉnh nha chuyên môn sử dụng ảnh chính diện, ảnh hai bên khi cắn và ảnh mặt nhai như những góc cơ bản của bộ ảnh trong miệng.

3. Cắn chìa, cắn sâu và cắn hở

Ảnh khớp cắn chính diện và ảnh bên giúp ghi nhận:

• Răng trên chìa trước răng dưới bao nhiêu.
• Răng trên che răng dưới bao nhiêu.
• Có khoảng hở phía trước không.
• Cắn sâu có chạm nướu không.
• Răng cửa đang chìa hay cụp.

Những dữ kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Có cần nhổ răng không.
• Có cần làm lún hay làm trồi răng không.
• Có cần dùng chun hay vít không.
• Khay trong hoặc mắc cài có phù hợp hơn không.

4. Đường giữa răng

Ảnh trong miệng giúp xác định:

• Đường giữa hàm trên.
• Đường giữa hàm dưới.
• Hai đường giữa có trùng nhau không.
• Đường giữa lệch do mất răng, chen chúc hay bất cân xứng.

Tuy nhiên, đường giữa răng đẹp trong miệng chưa chắc trùng với đường giữa khuôn mặt.

Đó là lý do phải kết hợp ảnh trong miệng với ảnh mặt thẳng.

5. Hình dạng cung răng

Ảnh mặt nhai hàm trên và hàm dưới giúp bác sĩ thấy:

• Cung răng hình chữ V hay chữ U.
• Bên phải và bên trái có cân xứng không.
• Răng sau đang nghiêng vào trong hay ra ngoài.
• Có đủ chỗ cho răng ngầm không.
• Cung răng đã bị mở rộng quá mức chưa.

Ảnh này đặc biệt hữu ích để theo dõi:

• Nong hàm.
• Phát triển cung răng.
• Đóng khoảng.
• Đưa răng hàm ra xa.
• Sự ổn định sau điều trị.

6. Nướu và mô nha chu

Ảnh trong miệng có thể ghi nhận:

• Viêm nướu.
• Chảy máu.
• Tụt nướu.
• Nướu mỏng.
• Phì đại nướu.
• Tam giác đen.
• Đường viền nướu không đều.

Trước khi niềng, đây là căn cứ để xác định:

• Vùng nào có nguy cơ.
• Có cần điều trị nha chu trước không.
• Có nên hạn chế đẩy răng ra ngoài không.
• Cần theo dõi vị trí nào trong quá trình niềng.

Trong quá trình điều trị, ảnh giúp phân biệt tổn thương đã có từ trước với thay đổi mới xuất hiện.

7. Men răng và các phục hồi

Ảnh còn giúp ghi nhận:

• Đốm trắng.
• Sâu răng.
• Mòn răng.
• Răng sứ.
• Miếng trám.
• Răng đổi màu.
• Răng chấn thương.
• Hình dạng răng bất thường.

Điều này quan trọng vì niềng răng có thể cần phối hợp với:

• Trám răng.
• Tẩy trắng.
• Tạo hình răng.
• Veneer.
• Implant.
• Điều trị tủy.
• Nha chu.

Ảnh chuẩn hóa giúp các bác sĩ ở nhiều chuyên khoa cùng nhìn thấy một vấn đề và phối hợp kế hoạch.

Vì sao phải chụp cả ảnh ngoài mặt và trong miệng?

Vì một nhóm ảnh cho biết răng đang ở đâu, còn nhóm kia cho biết răng đang tạo ra hình ảnh gì trên khuôn mặt.

Ví dụ:

Trường hợp 1: Răng chen chúc

Ảnh trong miệng cho thấy thiếu chỗ.

Ảnh ngoài mặt giúp quyết định:

• Có thể đẩy răng cửa ra trước không.
• Môi đã nhô hay chưa.
• Có cần nhổ răng để bảo vệ khuôn mặt không.

Trường hợp 2: Cắn sâu

Ảnh trong miệng cho thấy răng trên che răng dưới nhiều.

Ảnh ngoài mặt cho biết:

• Răng cửa trên đang lộ nhiều hay ít.
• Có nên làm lún răng cửa trên không.
• Cung cười có nguy cơ bị phẳng không.

Trường hợp 3: Răng hô

Ảnh trong miệng cho thấy cắn chìa.

Ảnh ngoài mặt giúp phân biệt:

• Hô do răng.
• Hàm trên đưa ra.
• Hàm dưới và cằm lùi.

Trường hợp 4: Cung hàm hẹp

Ảnh trong miệng cho thấy cắn chéo và độ nghiêng răng sau.

Ảnh ngoài mặt cho thấy:

• Nụ cười có thật sự hẹp không.
• Khoảng tối hai bên có lớn không.
• Việc mở rộng có phù hợp với khuôn mặt không.

Chẩn đoán chỉnh nha chỉ từ ảnh trong miệng dễ biến thành điều trị răng. Chẩn đoán chỉ từ ảnh ngoài mặt lại không đủ để kiểm soát khớp cắn và sức khỏe răng. Phải có cả hai.

Ảnh có thay thế được phim X-quang và bản scan không?

Không.

Ảnh cho thấy

• Hình ảnh bề mặt.
• Khuôn mặt.
• Môi.
• Nụ cười.
• Thân răng.
• Nướu.
• Khớp cắn nhìn thấy được.

Bản scan cho thấy

• Hình dạng ba chiều của thân răng.
• Mức chen chúc.
• Kích thước răng.
• Hình dạng cung răng.
• Tương quan khớp cắn kỹ thuật số.

Phim X-quang cho thấy

• Chân răng.
• Xương.
• Răng ngầm.
• Tổn thương quanh chóp.
• Một số quan hệ xương hàm.
• Giới hạn di chuyển.

Nghiên cứu về hồ sơ chỉnh nha cho thấy ảnh và khám lâm sàng có thể cung cấp lượng thông tin chẩn đoán đáng kể, nhưng từng loại hồ sơ vẫn có vai trò riêng và phải được chỉ định theo câu hỏi cần trả lời.

Vì sao ảnh phải được chụp chuẩn hóa?

Nếu ảnh trước và sau khác nhau về:

• Góc máy.
• Khoảng cách.
• Tiêu cự.
• Ánh sáng.
• Tư thế đầu.
• Mức độ cười.
• Độ xoay khuôn mặt.

bệnh nhân có thể trông thay đổi nhiều dù kết quả thực tế không như vậy.

Ví dụ:

• Chụp gần bằng ống kính góc rộng có thể làm mũi trông lớn hơn.
• Ngẩng cằm có thể làm mặt bớt hô.
• Xoay nhẹ khuôn mặt có thể che bất cân xứng.
• Cười mạnh hơn có thể làm nụ cười rộng hơn.
• Ánh sáng khác nhau có thể làm răng và nếp nhăn thay đổi.

Các nghiên cứu về ảnh chân dung nha khoa cho thấy vị trí đầu, vị trí máy ảnh và tiêu cự có thể làm biến dạng hình ảnh, khiến so sánh trước – sau trở nên sai lệch.

Do đó, ảnh chỉnh nha phải được chuẩn hóa về:

• Nền chụp.
• Ánh sáng.
• Tư thế bệnh nhân.
• Khoảng cách.
• Tiêu cự.
• Góc chụp.
• Tỷ lệ phóng đại.
• Cách cắn và cách cười.

Mục tiêu của ảnh chẩn đoán không phải làm bệnh nhân trông đẹp nhất. Mục tiêu là ghi nhận trung thực nhất.

Có cần chụp lại ảnh trong quá trình niềng không?

Có thể cần.

Ảnh giữa điều trị giúp bác sĩ theo dõi:

• Răng cửa có bị cụp không.
• Môi đã thay đổi đến đâu.
• Cung cười có bị phẳng không.
• Mặt phẳng cắn có nghiêng không.
• Khoảng nhổ đang đóng như thế nào.
• Răng ngầm đã di chuyển chưa.
• Nướu có bị tụt hoặc viêm không.
• Khớp cắn có phát triển đúng hướng không.

Không nên chờ đến ngày tháo niềng mới phát hiện:

• Răng cửa ít lộ.
• Đường giữa còn lệch.
• Chân răng chưa đúng.
• Nụ cười không đạt mục tiêu.

Ảnh nối tiếp được chuẩn hóa tạo thành một chuỗi trực quan giúp bác sĩ và bệnh nhân đánh giá tiến triển điều trị.

Ảnh tĩnh có đủ để phân tích nụ cười không?

Không phải lúc nào cũng đủ.

Nụ cười trong đời thực là một chuyển động.

Bệnh nhân có thể:

• Cười tạo dáng khác với cười tự nhiên.
• Lộ răng khác nhau khi nói và khi cười.
• Hai khóe miệng chuyển động không đều.
• Có mặt phẳng cắn nghiêng chỉ rõ khi cười lớn.

Video có thể bổ sung thông tin về:

• Cười nhẹ.
• Cười tự nhiên.
• Cười tối đa.
• Răng cửa khi nói.
• Chuyển động môi.
• Sự cân xứng động.

Nghiên cứu cho thấy ảnh cười tạo dáng và nụ cười tự nhiên không hoàn toàn giống nhau; video có thể cung cấp thêm dữ liệu chẩn đoán về chuyển động môi – răng.

Vì vậy, trong chỉnh nha thẩm mỹ hiện đại, ảnh là dữ liệu nền, còn video là dữ liệu bổ sung quan trọng khi cần đọc nụ cười động.

Ảnh chỉnh nha có phải chỉ để quảng cáo không?

Không.

Ảnh trước – sau có thể được sử dụng để truyền thông khi có sự đồng ý phù hợp của bệnh nhân. Nhưng chức năng đầu tiên của ảnh vẫn là chức năng lâm sàng.

Ảnh giúp:

• Chẩn đoán.
• Lập kế hoạch.
• Theo dõi tiến triển.
• Hội chẩn.
• Giải thích cho bệnh nhân.
• Phối hợp với bác sĩ khác.
• Đánh giá kết quả.
• Lưu trữ hồ sơ.

Ảnh chỉnh nha được xem là một phần của hồ sơ lâm sàng và phải được lưu trữ, bảo mật, sử dụng đúng mục đích.

Việc sử dụng ảnh công khai cần tách biệt với việc chụp ảnh để điều trị.

Bệnh nhân có thể đồng ý chụp ảnh lâm sàng nhưng không đồng ý sử dụng hình ảnh cho quảng cáo.

Vì sao ảnh đặc biệt quan trọng trong quan điểm Tom Pitts?

Trong chỉnh nha truyền thống, bác sĩ có thể tập trung nhiều vào:

• Khớp cắn.
• Mẫu hàm.
• Các chỉ số trên phim.
• Việc làm thẳng răng.

Trong tư duy thẩm mỹ của Tom Pitts, bác sĩ phải bắt đầu từ:

Khuôn mặt trước – nụ cười tiếp theo – răng sau cùng.

Muốn thực hiện cách tiếp cận này, ảnh ngoài mặt là dữ liệu không thể thiếu.

Bác sĩ phải quan sát:

• Răng cửa lộ bao nhiêu khi nghỉ.
• Hai răng cửa giữa có đủ nổi bật không.
• Môi có được nâng đỡ đúng không.
• Cung cười cong hay phẳng.
• Nụ cười có đủ độ nhô không.
• Khoảng tối hai bên có phù hợp không.
• Mặt phẳng cắn có nghiêng không.
• Khuôn mặt thay đổi thế nào trong lúc cười.

Ảnh trong miệng lại giúp bác sĩ xác định:

• Cơ học nào cần thực hiện.
• Răng nào cần lún hoặc trồi.
• Torque nào cần điều chỉnh.
• Cung răng có thể phát triển đến đâu.
• Khớp cắn đang cản trở nụ cười như thế nào.

Theo cách nhìn này:

Ảnh ngoài mặt xác định điểm đến. Ảnh trong miệng giúp thiết kế con đường đưa răng đến điểm đó.

Những dấu hiệu cho thấy bộ ảnh chỉnh nha chưa đạt yêu cầu

Bộ ảnh có thể thiếu giá trị chẩn đoán nếu:

• Khuôn mặt bị xoay.
• Bệnh nhân cúi hoặc ngẩng đầu.
• Ảnh mặt nghiêng không đúng 90 độ.
• Môi bị cố tình mím hoặc thả lỏng không tự nhiên.
• Nụ cười bị ép.
• Ảnh trong miệng bị mờ.
• Má chưa được kéo đủ.
• Răng không cắn đúng khớp.
• Ảnh mặt nhai không nhìn được toàn bộ cung răng.
• Ánh sáng quá tối hoặc quá chói.
• Ảnh trước và sau có độ phóng đại khác nhau.

Một bộ ảnh có nhiều tấm chưa chắc là một bộ ảnh tốt.

Giá trị nằm ở:

• Đúng góc.
• Đúng tư thế.
• Đúng thời điểm.
• Hình ảnh trung thực.
• Có thể so sánh lại sau này.

Những câu hỏi bệnh nhân nên hỏi bác sĩ

1. Bộ ảnh của tôi gồm những góc nào?
2. Ảnh ngoài mặt cho thấy khuôn mặt của tôi có vấn đề gì?
3. Răng cửa trên đang lộ nhiều hay ít?
4. Môi của tôi đang nhô hay thiếu nâng đỡ?
5. Cung cười đang cong hay phẳng?
6. Mặt phẳng cắn có bị nghiêng không?
7. Ảnh trong miệng cho thấy tôi cắn sâu, cắn hở hay cắn chéo?
8. Hình dạng cung răng của tôi như thế nào?
9. Những vùng nướu nào cần theo dõi?
10. Khi nào cần chụp lại ảnh giữa điều trị?
11. Ảnh của tôi được lưu trữ và bảo mật như thế nào?
12. Ảnh có được sử dụng công khai hay không?

Những hiểu lầm thường gặp

“Chụp phim rồi thì không cần chụp ảnh”

Không đúng. Phim không thể hiện đầy đủ môi, nụ cười, màu sắc răng, nướu và khuôn mặt thật.

“Có bản scan là đủ”

Không đúng. Scan chủ yếu ghi nhận thân răng và khớp cắn kỹ thuật số, không cho biết đầy đủ khuôn mặt và chân răng.

“Ảnh chỉ dùng để làm hình trước – sau”

Không đúng. Ảnh là dữ liệu chẩn đoán và theo dõi điều trị.

“Ảnh càng đẹp càng tốt”

Ảnh chẩn đoán cần trung thực và chuẩn hóa, không phải làm khuôn mặt đẹp hơn thực tế.

“Chỉ cần chụp ảnh trong miệng”

Không đủ. Bác sĩ sẽ không biết răng đang ảnh hưởng đến môi, mặt nghiêng và nụ cười thế nào.

“Chỉ cần ảnh ngoài mặt”

Không đủ. Ảnh ngoài mặt không thể hiện chính xác toàn bộ khớp cắn, hình dạng cung răng và tình trạng từng răng.

“Chụp ảnh một lần trước niềng là đủ”

Không phải lúc nào cũng vậy. Ca phức tạp có thể cần chụp lại giữa điều trị và sau điều trị.

Kết luận: Vì sao niềng răng phải chụp ảnh ngoài mặt và trong miệng?

Ảnh ngoài mặt giúp bác sĩ đánh giá:

1. Sự cân xứng khuôn mặt.
2. Mặt thẳng, góc 45 độ và mặt nghiêng.
3. Mũi – môi – cằm.
4. Khả năng khép môi.
5. Sự nâng đỡ môi.
6. Độ lộ răng cửa.
7. Cung cười.
8. Độ rộng và độ nhô của nụ cười.
9. Mặt phẳng cắn.
10. Thay đổi khuôn mặt theo thời gian.

Ảnh trong miệng giúp đánh giá:

1. Chen chúc và khe thưa.
2. Cắn chìa và cắn phủ.
3. Cắn chéo và cắn hở.
4. Tương quan răng nanh và răng hàm.
5. Đường giữa.
6. Hình dạng cung răng.
7. Độ nghiêng và vị trí thân răng.
8. Nướu và mô nha chu.
9. Răng mòn, sâu hoặc đã phục hồi.
10. Tiến triển điều trị.

Có thể diễn đạt ngắn gọn:

Ảnh ngoài mặt cho biết răng cần phục vụ khuôn mặt và nụ cười như thế nào. Ảnh trong miệng cho biết bác sĩ phải di chuyển những răng nào và kiểm soát khớp cắn ra sao.

Tại Nha Khoa Vàng, ảnh chỉnh nha không được chụp chỉ để tạo một bộ hình đẹp.

Mỗi góc ảnh phải trả lời một câu hỏi chẩn đoán:

• Khuôn mặt cần thay đổi theo hướng nào?
• Môi cần giảm nhô hay bảo tồn nâng đỡ?
• Răng cửa cần lộ nhiều hơn hay ít hơn?
• Cung cười cần được bảo vệ ra sao?
• Khớp cắn đang có vấn đề gì?
• Chân răng và nha chu có thể chịu được kế hoạch không?
• Kết quả đang tiến gần hay đi xa mục tiêu ban đầu?

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là làm cho răng đều.

Mục tiêu là tạo ra một kết quả:

• Phù hợp với khuôn mặt.
• Hài hòa với môi.
• Có nụ cười trẻ trung.
• Có khớp cắn tốt.
• Bảo vệ răng và nha chu.
• Có thể được kiểm chứng bằng hồ sơ trước, trong và sau điều trị.

Đó là lý do niềng răng phải chụp ảnh ngoài mặt và trong miệng.

Tài liệu tham khảo

1. Rischen RJ, Breuning KH, Bronkhorst EM, Kuijpers-Jagtman AM. Records needed for orthodontic diagnosis and treatment planning: a systematic review. PLoS One. 2013;8(11):e74186.
2. Sandler J, Murray A. Clinical photographs—the gold standard. Journal of Orthodontics. 2002;29(2):158–167.
3. Ahmad I. A standardized approach to extra-oral and intra-oral digital photography. Dental Update. 2022.
4. Claman L, Patton D, Rashid R. Standardized portrait photography for dental patients. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 1990;98(3):197–205.
5. Cassi D, De Biase C, Tonni I, Gandolfini M, Di Blasio A, Piancino MG. Natural position of the head: review of two-dimensional and three-dimensional methods of recording. British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery. 2016;54(3):233–240.
6. Walder JF, Freeman K, Lipp MJ, Nicolay OF, Cisneros GJ. Photographic and videographic assessment of the smile: objective and subjective evaluations of posed and spontaneous smiles. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2013;144(6):793–801.
7. Rao A, Badavannavar A, Acharya A. An orthodontic analysis of the smile dynamics with videography. Journal of Oral Biology and Craniofacial Research. 2021;11(2):174–179.
8. British Orthodontic Society. Orthodontic Records: Collection and Management. 2022.