Mất Răng Số 7 Có Ảnh Hưởng Gì Không? Phục Hồi Bằng Cách Nào?

Hình ảnh: mất răng hàm

Mất răng số 7 có ảnh hưởng gì không? Câu trả lời là: có thể ảnh hưởng đến khả năng nhai, làm răng đối diện trồi xuống và khiến việc phục hồi sau này khó hơn. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở tất cả mọi người.

Nếu răng số 6 vẫn khỏe, hai hàm còn nhiều răng nhai và bạn không cảm thấy khó chịu, việc mất một răng số 7 đôi khi không gây suy giảm chức năng rõ rệt. Ngược lại, nếu đã mất thêm răng số 6, mất răng hai bên hoặc răng đối diện bắt đầu trồi xuống, việc phục hồi răng số 7 thường có giá trị hơn.

Do đó, mất răng số 7 không phải lúc nào cũng bắt buộc trồng Implant, nhưng cũng không nên tự để trống nhiều năm mà chưa được bác sĩ đánh giá.

Răng số 7 là răng nào?

Răng số 7 là răng hàm lớn thứ hai, nằm phía sau răng số 6 và phía trước răng số 8.

Ở người trưởng thành, răng số 7 gồm:

• Răng 17: răng số 7 hàm trên bên phải.
• Răng 27: răng số 7 hàm trên bên trái.
• Răng 37: răng số 7 hàm dưới bên trái.
• Răng 47: răng số 7 hàm dưới bên phải.

Răng số 7 nằm khá sâu trong miệng, có mặt nhai rộng và tham gia nghiền thức ăn. Do vị trí phía trong, răng này cũng tương đối khó vệ sinh và thường bị mất do sâu răng lớn, viêm tủy, điều trị tủy thất bại, nứt răng hoặc bệnh nha chu.

Mất răng số 7 có ảnh hưởng gì không?

1. Khả năng nghiền thức ăn có thể giảm

Răng số 7 cùng với răng số 6 tạo nên vùng nhai chính phía sau. Khi mất răng số 7, diện tích tiếp xúc để nghiền thức ăn bị giảm.

Người bệnh có thể nhận thấy:

• Nhai thức ăn cứng không còn thoải mái.
• Có xu hướng chuyển sang nhai bên còn đủ răng.
• Thức ăn chưa được nghiền kỹ như trước.
• Cảm giác vùng cuối hàm bị trống hoặc thiếu điểm tựa.

Tuy nhiên, nếu răng số 6 trên và dưới vẫn tiếp xúc tốt, nhiều người vẫn duy trì được khả năng nhai tương đối ổn định. Một bài tổng quan về việc có cần thay thế răng hàm lớn thứ hai hay không nhận định rằng phục hồi răng số 7 có thể cải thiện thêm hiệu quả nhai, nhưng sự tiếp xúc tốt của răng số 6 đã cung cấp phần lớn chức năng nghiền thức ăn. Vì vậy, lợi ích của việc phục hồi cần được cân nhắc theo cảm nhận và tình trạng răng của từng người.

2. Người bệnh có thể nhai lệch sang một bên

Khi vùng mất răng không còn thoải mái, người bệnh thường vô thức chuyển thức ăn sang bên còn đủ răng.

Nhai một bên không có nghĩa chắc chắn sẽ gây bệnh khớp thái dương hàm. Tuy nhiên, nó có thể khiến một số răng còn lại phải đảm nhận nhiều chức năng hơn và làm người bệnh cảm thấy mỏi hoặc khó chịu khi ăn những thức ăn cần nhai kỹ.

Ảnh hưởng thường rõ hơn nếu:

• Mất răng số 7 ở cả hai bên.
• Răng số 6 cũng yếu hoặc đã mất.
• Các răng còn lại bị mòn, lung lay hoặc có phục hình lớn.
• Người bệnh có thói quen nghiến răng, siết chặt hai hàm.

3. Răng số 7 đối diện có thể trồi xuống khoảng trống

Một trong những hậu quả đáng chú ý nhất sau khi mất răng số 7 là răng đối diện không còn tiếp xúc khi cắn.

Theo thời gian, răng đối diện có thể trồi về phía khoảng mất răng. Hiện tượng này không xảy ra giống nhau ở tất cả mọi người, nhưng các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận phần lớn răng sau không còn răng đối diện có một mức độ trồi nhất định. Trong một nghiên cứu, mức trồi trung bình khoảng 1,68 mm và răng hàm trên có xu hướng trồi nhiều hơn răng hàm dưới.

Nếu răng đối diện trồi nhiều, hậu quả có thể là:

• Khoảng chiều cao để làm răng số 7 mới bị thu hẹp.
• Khớp cắn xuất hiện điểm chạm sớm.
• Việc trồng Implant và làm mão răng trở nên khó hơn.
• Có thể phải mài chỉnh, làm mão hoặc chỉnh nha kéo lún răng đối diện.

Tuy nhiên, không phải cứ mất răng số 7 là răng đối diện chắc chắn sẽ trồi nghiêm trọng. Mức độ thay đổi cần được kiểm tra bằng khám trực tiếp và theo dõi định kỳ.

4. Xương tại vị trí mất răng sẽ giảm dần

Sau khi răng số 7 bị nhổ, phần xương từng bao quanh chân răng bắt đầu tái cấu trúc và giảm kích thước.

Quá trình tiêu xương diễn ra mạnh hơn trong những tháng đầu, sau đó tiếp tục chậm hơn. Nếu để lâu, sống hàm có thể trở nên thấp hoặc hẹp, làm việc đặt Implant sau này phức tạp hơn.

Đặc điểm giải phẫu của răng số 7 cũng tạo ra những khó khăn riêng:

• Ở hàm trên, xương có thể bị giới hạn bởi xoang hàm.
• Ở hàm dưới, vị trí đặt Implant phải bảo đảm an toàn với ống thần kinh răng dưới.
• Vùng phía sau thường khó quan sát và khó thao tác hơn.
• Người há miệng hạn chế có thể làm việc đặt trụ và lấy dấu khó hơn.

Tiêu xương không đồng nghĩa chắc chắn phải ghép xương. Bác sĩ cần chụp phim và đánh giá lượng xương thực tế trước khi kết luận.

5. Răng số 8 có thể thay đổi vị trí

Nếu còn răng số 8 phía sau, chiếc răng này có thể nghiêng hoặc di chuyển về phía khoảng mất răng số 7.

Trong một số trường hợp thuận lợi, đặc biệt ở người còn trẻ và răng số 8 chưa mọc hoàn toàn, răng số 8 có thể mọc vào vị trí tương đối tốt sau khi răng số 7 được nhổ. Một nghiên cứu theo dõi sự mọc của răng số 8 sau nhổ răng số 7 ghi nhận phần lớn răng số 8 mọc vào vị trí tốt hoặc có thể chấp nhận được, nhưng kết quả phụ thuộc vào tuổi, hướng mọc, hình dạng chân răng và khoảng trống sẵn có.

Trong những trường hợp khác, răng số 8 có thể:

• Nghiêng về phía trước nhưng không mọc thẳng hoàn toàn.
• Chỉ mọc một phần, gây khó vệ sinh.
• Tạo túi lợi giữ thức ăn.
• Không tiếp xúc tốt với răng đối diện.
• Không thể thay thế chức năng của răng số 7.

Vì vậy, không nên mặc định rằng “còn răng số 8 thì không cần làm răng số 7”.

6. Việc phục hồi sau này có thể phức tạp hơn

Nếu để khoảng mất răng số 7 quá lâu, bác sĩ có thể phải xử lý thêm:

• Tiêu xương tại vị trí mất răng.
• Răng đối diện bị trồi.
• Răng số 8 nghiêng vào khoảng trống.
• Khoảng làm răng không còn đủ.
• Khớp cắn bị thay đổi.
• Răng số 6 bị sâu hoặc yếu đi.

Khi đó, kế hoạch điều trị có thể không còn đơn giản là đặt một trụ Implant và làm một mão răng.

Mất răng số 7 có bắt buộc phải trồng lại không?

Không phải trường hợp nào cũng bắt buộc phải phục hồi răng số 7.

Khái niệm cung răng rút ngắn cho thấy nhiều người vẫn có thể duy trì chức năng và chất lượng sống tương đối tốt khi còn đủ các răng phía trước, răng hàm nhỏ và ít nhất một vùng răng hàm lớn tiếp xúc ổn định. Các tổng quan hệ thống chưa chứng minh rằng kéo dài cung răng đến tận răng số 7 luôn mang lại lợi ích rõ rệt cho tất cả bệnh nhân.

Thường nên cân nhắc phục hồi khi:

• Bạn cảm thấy khả năng nhai giảm rõ.
• Thường xuyên phải nhai một bên.
• Đã mất hoặc không thể sử dụng tốt răng số 6.
• Mất răng số 7 ở cả hai bên.
• Mất thêm nhiều răng phía sau.
• Răng số 7 đối diện còn khỏe và bắt đầu trồi.
• Không có răng số 8 hoặc răng số 8 không thể đảm nhận chức năng.
• Khớp cắn cần được tái lập đầy đủ.
• Bạn mong muốn có đủ răng và cảm thấy khó chịu với khoảng trống.

Có thể cân nhắc theo dõi khi:

• Chỉ mất một răng số 7.
• Răng số 6 hai hàm còn khỏe và tiếp xúc tốt.
• Khả năng nhai vẫn đáp ứng nhu cầu.
• Không có biểu hiện răng đối diện trồi đáng kể.
• Răng số 8 đang mọc vào vị trí thuận lợi.
• Việc phẫu thuật có nguy cơ lớn hơn lợi ích dự kiến.
• Người bệnh chưa muốn điều trị sau khi đã hiểu rõ ưu điểm và giới hạn.

Quyết định cuối cùng nên dựa trên khám lâm sàng, phim chụp, tình trạng toàn bộ hàm răng và mong muốn của người bệnh, chứ không chỉ dựa vào việc “thiếu một chiếc răng”.

Mất răng số 7 phải làm sao?

Bước đầu tiên không phải lúc nào cũng là trồng Implant. Bác sĩ cần đánh giá:

• Răng số 6 còn tốt không.
• Có răng số 8 hay không.
• Răng số 8 mọc thẳng hay mọc lệch.
• Răng đối diện đã trồi chưa.
• Xương còn đủ hay đã tiêu.
• Có bệnh nha chu không.
• Người bệnh có nghiến răng không.
• Khớp cắn và khả năng nhai hiện tại.
• Có mất thêm răng nào khác không.

Sau đó mới lựa chọn một trong các phương án dưới đây.

Các cách phục hồi khi mất răng số 7

1. Trồng Implant răng số 7

Đây là phương án thường được cân nhắc khi cần phục hồi một răng số 7 độc lập.

Bác sĩ đặt một trụ Implant vào xương hàm, sau đó làm mão răng phía trên. Phương pháp này không cần mài răng số 6 và có thể tái lập vùng nhai tương đối tốt.

Một nghiên cứu hồi cứu trên 521 Implant thay thế răng số 7 ghi nhận tỷ lệ tồn tại tích lũy khoảng 95,1% sau 5 năm. Kết quả này cho thấy Implant răng số 7 có thể là phương pháp đáng tin cậy, nhưng đây vẫn là nghiên cứu hồi cứu và không đồng nghĩa mọi ca đều đạt kết quả như nhau.

Một nghiên cứu lâm sàng khác ghi nhận việc phục hồi răng số 7 bằng Implant giúp cải thiện khả năng nhai và mức độ hài lòng của người bệnh sau khi lắp mão răng.

Ưu điểm

• Không cần mài răng số 6.
• Phục hồi được vùng nhai phía sau.
• Không có phần nền hàm tháo lắp.
• Dễ tạo cảm giác gần giống răng tự nhiên hơn.

Điểm cần thận trọng

• Răng số 7 nằm sâu, khó thao tác.
• Hàm trên có thể thiếu xương do xoang hàm.
• Hàm dưới nằm gần ống thần kinh.
• Vùng răng hàm chịu lực nhai lớn.
• Người nghiến răng có nguy cơ lỏng vít, vỡ sứ hoặc quá tải phục hình cao hơn.
• Mão răng phải được thiết kế đủ chắc nhưng vẫn dễ vệ sinh.

Một nghiên cứu theo dõi dài hạn về biến chứng cơ học của phục hình Implant cho thấy các mão thay thế răng hàm có nguy cơ biến chứng cơ học cao hơn một số vị trí khác. Vì vậy, khớp cắn và thiết kế phục hình cần được kiểm soát cẩn thận.

2. Đưa răng số 8 vào thay thế răng số 7

Nếu răng số 8 có hình thể tốt, hướng mọc thuận lợi và còn khả năng di chuyển, bác sĩ có thể cân nhắc để răng số 8 mọc tự nhiên hoặc chỉnh nha kéo răng số 8 về phía trước.

Phương án này phù hợp hơn khi:

• Người bệnh còn trẻ.
• Răng số 8 chưa mọc hoàn toàn.
• Răng số 8 có chân và thân răng tương đối thuận lợi.
• Khoảng trống đủ phù hợp.
• Không có tổn thương xương hoặc nha chu nghiêm trọng.

Một tổng quan hệ thống năm 2023 cho thấy việc chỉnh nha đưa răng số 8 thay thế răng hàm lớn bị mất có thể đạt kết quả tốt trong những trường hợp được lựa chọn phù hợp, nhưng thời gian điều trị và độ khó thay đổi đáng kể giữa từng ca.

3. Làm cầu răng

Cầu răng thông thường cần răng trụ ở cả hai phía khoảng mất răng. Trong khi răng số 7 thường là răng cuối cùng nếu không tính răng số 8, nên phía sau không có răng trụ phù hợp.

Làm cầu răng dạng chìa khóa, chỉ dựa vào răng số 6, có thể tạo lực đòn bẩy lớn tại vùng răng hàm. Vì vậy, đây thường không phải lựa chọn ưu tiên để thay thế một răng số 7 đơn lẻ.

Phương án này chỉ nên được cân nhắc trong một số tình huống đặc biệt sau khi bác sĩ đánh giá kỹ răng số 6, lực nhai và thiết kế phục hình.

4. Làm hàm tháo lắp

Hàm tháo lắp có thể bổ sung răng số 7 và các răng mất khác cùng lúc.

Phương án này phù hợp hơn khi:

• Mất nhiều răng.
• Không đủ điều kiện phẫu thuật Implant.
• Cần một giải pháp chi phí thấp hơn.
• Cần phục hồi tạm thời.

Đối với trường hợp chỉ mất một răng số 7, hàm tháo lắp thường khá cồng kềnh so với lợi ích nhận được. Các tổng quan cho thấy hàm tháo lắp ở vùng mất răng phía sau có thể tăng lưu giữ mảng bám và chỉ cải thiện chức năng ở mức giới hạn trong một số nhóm bệnh nhân.

5. Chưa phục hồi và theo dõi định kỳ

Đây cũng có thể là một lựa chọn hợp lý nếu:

• Chức năng nhai vẫn tốt.
• Răng số 6 còn khỏe.
• Không mất thêm răng phía sau.
• Răng đối diện chưa trồi.
• Khớp cắn ổn định.
• Người bệnh hiểu rõ những thay đổi có thể xảy ra.

Theo dõi không có nghĩa là bỏ mặc. Bác sĩ có thể kiểm tra định kỳ vị trí răng đối diện, răng số 8, khớp cắn và lượng xương tại vùng mất răng.

Trồng răng số 7 hàm trên có gì đặc biệt?

Răng số 7 hàm trên nằm gần xoang hàm. Sau khi mất răng, xương vùng này có thể giảm chiều cao và xoang có thể chiếm phần không gian phía trên vùng mất răng.

Nếu xương không đủ, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Implant ngắn trong chỉ định phù hợp.
• Nâng xoang kín.
• Nâng xoang mở.
• Ghép xương.
• Thay đổi hướng hoặc kế hoạch đặt Implant.

Không phải mọi trường hợp trồng răng số 7 hàm trên đều phải nâng xoang. Quyết định cần dựa trên phim cắt lớp ba chiều và chiều cao xương thực tế.

Trồng răng số 7 hàm dưới có gì đặc biệt?

Răng số 7 hàm dưới nằm gần ống thần kinh răng dưới. Đây là cấu trúc chứa thần kinh chi phối cảm giác môi dưới và cằm.

Bác sĩ cần đánh giá:

• Khoảng cách từ mào xương đến ống thần kinh.
• Chiều rộng xương.
• Độ nghiêng của sống hàm.
• Khả năng đặt Implant đúng vị trí.
• Khoảng an toàn với răng số 8 nếu còn.

Không nên chỉ dựa vào phim toàn cảnh để tự kết luận có đủ xương hay không. Nhiều trường hợp cần phim cắt lớp để đánh giá chính xác theo ba chiều.

Có nên nhổ răng số 8 để trồng răng số 7 không?

Không có một câu trả lời chung.

Có thể cần nhổ răng số 8 nếu:

• Răng số 8 mọc lệch vào vùng cần đặt Implant.
• Răng số 8 gây viêm lợi tái phát.
• Có sâu răng, nang hoặc tổn thương.
• Vị trí răng số 8 cản trở phục hình.
• Răng số 8 không có khả năng sử dụng lâu dài.

Ngược lại, nên cân nhắc giữ răng số 8 nếu:

• Răng mọc thẳng.
• Vệ sinh được.
• Có khả năng đảm nhận chức năng.
• Có thể chỉnh nha đưa về vị trí răng số 7.
• Không cản trở kế hoạch Implant.

Quyết định nhổ hay giữ cần được đưa ra sau khi đã xác định rõ kế hoạch phục hồi cuối cùng.

Có nên trồng Implant răng số 7 ngay sau khi nhổ?

Một số trường hợp có thể đặt Implant ngay sau nhổ răng, nhưng không phải tất cả.

Điều kiện thuận lợi thường bao gồm:

• Xương quanh chân răng còn tương đối nguyên vẹn.
• Không có tổn thương nhiễm trùng lớn.
• Implant có thể đạt độ ổn định ban đầu.
• Vị trí đặt trụ bảo đảm cho mão răng sau này.
• Người bệnh có khả năng lành thương tốt.

Răng số 7 thường có nhiều chân và ổ nhổ lớn. Vì vậy, đặt Implant tức thì tại vị trí này đòi hỏi kế hoạch cẩn thận. Không nên cố đặt ngay chỉ để rút ngắn thời gian nếu vị trí trụ không đạt yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp

Mất răng số 7 có cần trồng ngay không?

Không nhất thiết phải đặt Implant ngay, nhưng nên đi khám sớm để đánh giá răng đối diện, răng số 8 và lượng xương còn lại. Nếu chưa phục hồi, cần có kế hoạch theo dõi.

Mất răng số 7 nhưng còn răng số 8 có cần trồng không?

Tùy vị trí và chức năng của răng số 8. Nếu răng số 8 mọc thẳng, tiếp xúc tốt và đảm nhận được chức năng nhai, có thể không cần trồng thêm. Nếu răng số 8 mọc lệch hoặc không thể sử dụng, Implant vẫn có thể được cân nhắc.

Mất răng số 7 có làm răng số 6 yếu đi không?

Không phải cứ mất răng số 7 là răng số 6 sẽ yếu ngay. Tuy nhiên, răng số 6 có thể phải đảm nhận nhiều chức năng nhai hơn, đặc biệt nếu đã mất thêm các răng khác.

Mất răng số 7 có gây đau khớp hàm không?

Không thể khẳng định mất một răng số 7 là nguyên nhân trực tiếp gây đau khớp thái dương hàm. Đau khớp hàm là vấn đề đa yếu tố và cần được khám riêng.

Mất răng số 7 lâu năm còn trồng Implant được không?

Nhiều trường hợp vẫn trồng được. Tuy nhiên, bác sĩ cần kiểm tra tiêu xương, vị trí xoang hàm hoặc ống thần kinh và tình trạng răng đối diện.

Trồng Implant răng số 7 có bền không?

Implant răng số 7 có thể tồn tại lâu dài khi được đặt đúng vị trí, làm răng đúng thiết kế và chăm sóc tốt. Tuy nhiên, vùng này chịu lực lớn nên cần kiểm soát khớp cắn, vệ sinh và tái khám định kỳ.

Kết luận: Mất răng số 7 có ảnh hưởng gì không?

Mất răng số 7 có thể làm giảm khả năng nhai, khiến răng đối diện trồi xuống, gây tiêu xương và làm việc phục hồi sau này phức tạp hơn. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng rất khác nhau giữa từng người.

Không phải trường hợp nào mất răng số 7 cũng bắt buộc phải trồng Implant. Nếu răng số 6 còn tốt, chức năng nhai ổn định và răng đối diện không thay đổi, bác sĩ có thể đề xuất theo dõi.

Ngược lại, nên cân nhắc phục hồi khi:

• Khả năng nhai bị giảm.
• Mất thêm răng số 6 hoặc nhiều răng phía sau.
• Răng đối diện đang trồi.
• Răng số 8 không thể thay thế.
• Khoảng mất răng gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến toàn bộ kế hoạch khớp cắn.

Các phương án gồm trồng Implant, đưa răng số 8 vào thay thế, làm hàm tháo lắp trong trường hợp mất nhiều răng hoặc theo dõi có kiểm soát.

Tại Nha Khoa Vàng, chúng tôi không mặc định rằng mọi răng số 7 bị mất đều phải trồng Implant. Bác sĩ sẽ đánh giá chức năng nhai, răng số 6, răng số 8, răng đối diện, xương hàm và mong muốn của người bệnh trước khi đưa ra phương án phù hợp.

Bài viết cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị trực tiếp.

Tài liệu tham khảo

1. Greenstein G, Greenstein B, Carpentieri J. The Need to Replace a Missing Second Molar With a Dental Implant Restoration: Analysis of a Controversial Issue. Compendium of Continuing Education in Dentistry. 2018. PMID: 30421938.
2. Khan S, Chikte UME, Omar R. Untreated Shortened Dental Arches: A Systematic Review. PLoS ONE. 2014;9(7):e101143. DOI: 10.1371/journal.pone.0101143.
3. Khan SB, Chikte UME, Omar R. An Overview of Systematic Reviews Related to Aspects of the Shortened Dental Arch and Its Variants in Adults. International Journal of Prosthodontics. 2017;30(4):357–366. DOI: 10.11607/ijp.5287.
4. Fueki K, et al. Shortened dental arch and prosthetic effect on oral health-related quality of life: A systematic review and meta-analysis. Journal of Oral Rehabilitation. 2017. PMID: 28370239.
5. Craddock HL, Youngson CC, Manogue M, Blance A. Occlusal changes following posterior tooth loss in adults. Part 1: A study of clinical parameters associated with the extent and type of supraeruption in unopposed posterior teeth. Journal of Prosthodontics. 2007;16(6):485–494. DOI: 10.1111/j.1532-849X.2007.00212.x.
6. Koo KT, Wikesjö UME, Park JY, et al. Evaluation of single-tooth implants in the second molar region: A 5-year life-table analysis of a retrospective study. Journal of Periodontology. 2010;81(9):1242–1249. DOI: 10.1902/jop.2010.100064.
7. Kim MS, Lee JK, Chang BS, Um HS. Masticatory function following implants replacing a second molar. Journal of Periodontal & Implant Science. 2011;41(2):79–85. DOI: 10.5051/jpis.2011.41.2.79.
8. Chen HH, et al. Orthodontic treatment of substituting third molars for missing first or second permanent molars: A systematic review. 2023. PMID: 36476369.
9. Gotfredsen K, et al. Efficacy and risks of removable partial prosthesis in periodontally compromised patients: A systematic review. Journal of Clinical Periodontology. 2022. PMID: 34761421.
10. Yi Y, Heo SJ, Koak JY, Kim SK. Mechanical complications of implant-supported restorations with internal conical connection implants: A 14-year retrospective study. Journal of Prosthetic Dentistry. 2023;129(5):732–740. DOI: 10.1016/j.prosdent.2021.06.053.