Mất Ba Hoặc Bốn Răng Liên Tiếp Nên Làm Cầu Răng Hay Implant?

Hình ảnh: bệnh nhân mất 3 chiếc răng liên tiếp

“Mất nhiều răng liên tiếp nên làm gì?” là câu hỏi thường gặp ở những bệnh nhân đã mất ba hoặc bốn răng nằm cạnh nhau do sâu răng, viêm nha chu, điều trị tủy thất bại hoặc chấn thương.

Nhiều người cho rằng:

• Mất ba răng thì phải trồng ba Implant.
• Mất bốn răng thì phải trồng đủ bốn Implant.
• Chỉ cần đặt một Implant rồi kéo dài cầu răng ra nhiều phía để tiết kiệm.
• Làm cầu răng trên các răng thật lúc nào cũng nhanh và rẻ hơn Implant.
• Càng đặt nhiều Implant thì phục hình càng chắc.

Thực tế, số răng mất không nhất thiết phải bằng số Implant cần đặt.

Trong nhiều trường hợp, ba răng mất liên tiếp có thể được phục hồi bằng hai Implant nâng đỡ một cầu ba răng. Bốn răng mất liên tiếp có thể sử dụng hai hoặc ba Implant tùy vị trí, chất lượng xương, lực nhai và thiết kế phục hình.

Điều quan trọng không phải là đặt nhiều Implant nhất, mà là tạo ra một phục hình:

• Đủ khả năng chịu lực.
• Dễ vệ sinh.
• Không gây quá tải Implant hoặc răng trụ.
• Có thể sửa chữa khi cần.
• Phù hợp với xương, nướu và khớp cắn của từng bệnh nhân.

Mất ba hoặc bốn răng liên tiếp ảnh hưởng như thế nào?

Khi nhiều răng nằm cạnh nhau bị mất, bệnh nhân không chỉ có một khoảng trống lớn mà còn có thể gặp:

• Giảm rõ khả năng cắn hoặc nghiền thức ăn.
• Nhai lệch sang bên còn răng.
• Các răng ở hai đầu khoảng mất bị nghiêng.
• Răng đối diện trồi vào khoảng trống.
• Xương và nướu vùng mất răng giảm thể tích.
• Mặt phẳng cắn bị thay đổi.
• Thức ăn mắc vào khoảng mất răng.
• Các răng còn lại phải chịu lực nhiều hơn.

Nếu mất răng ở vùng phía trước, bệnh nhân còn có thể bị ảnh hưởng thẩm mỹ, phát âm và nâng đỡ môi.

Nếu mất răng ở vùng hàm phía sau, khả năng nghiền thức ăn và sự nâng đỡ của khớp cắn thường bị ảnh hưởng rõ hơn.

Có những cách nào để phục hồi ba hoặc bốn răng mất liên tiếp?

Các phương án thường gặp gồm:

1. Làm cầu răng trên răng thật.
2. Đặt từng Implant riêng cho từng răng.
3. Làm cầu răng trên Implant.
4. Kết hợp răng thật và Implant trong một cầu răng.
5. Làm hàm tháo lắp.
6. Chỉnh nha đóng hoặc phân bố lại khoảng trong một số trường hợp.

Không có một phương án duy nhất phù hợp cho tất cả bệnh nhân.

Phương án 1: Làm cầu răng trên răng thật

Cầu răng truyền thống sử dụng các răng thật ở hai đầu khoảng mất răng làm trụ. Các răng giả nằm ở giữa được nối liền với mão chụp trên răng trụ.

Ví dụ, khi mất ba răng liên tiếp, bác sĩ có thể phải mài ít nhất hai răng ở hai phía để làm một cầu gồm năm đơn vị:

• Hai mão trên răng trụ.
• Ba răng giả ở giữa.

Nếu mất bốn răng liên tiếp, cầu răng có thể còn dài hơn.

Ưu điểm

• Không cần phẫu thuật đặt Implant.
• Thời gian điều trị thường ngắn hơn.
• Không cần chờ Implant tích hợp với xương.
• Có thể phù hợp nếu các răng ở hai đầu vốn đã hư hỏng và cần bọc mão.
• Chi phí ban đầu có thể thấp hơn một số phương án Implant.

Hạn chế

• Phải mài các răng thật làm trụ.
• Răng trụ có thể bị ảnh hưởng tủy.
• Khó vệ sinh phía dưới cầu.
• Vùng mất răng vẫn tiếp tục tiêu xương.
• Cầu càng dài thì độ uốn và nguy cơ biến chứng kỹ thuật càng tăng.
• Nếu một răng trụ gặp vấn đề, toàn bộ cầu có thể phải tháo bỏ.

Các tổng quan dài hạn cho thấy cầu răng nâng đỡ bởi răng thật có thể đạt tỷ lệ tồn tại tốt, nhưng vẫn gặp các biến chứng như sâu răng trụ, mất lưu giữ, tổn thương tủy, bệnh nha chu và gãy vật liệu. Cầu dài từ năm đơn vị trở lên có xu hướng gặp nhiều biến chứng kỹ thuật hơn cầu ngắn.

Mất ba hoặc bốn răng có nên làm một cầu răng thật dài không?

Không nên quyết định chỉ dựa trên việc “vẫn còn hai răng ở hai đầu”.

Một cầu răng dài hoạt động giống một thanh dầm. Khi chiều dài tăng, phục hình có xu hướng:

• Uốn nhiều hơn dưới lực nhai.
• Tạo lực đòn bẩy lên răng trụ.
• Dễ bong hoặc nứt vỡ hơn.
• Khó kiểm soát khớp cắn.
• Khó vệ sinh phía dưới.
• Đòi hỏi các răng trụ phải rất khỏe.

Cần thận trọng nếu:

• Răng trụ đã điều trị tủy.
• Chân răng ngắn hoặc nhỏ.
• Răng trụ bị mất xương nha chu.
• Khoảng mất răng quá dài.
• Bệnh nhân nghiến răng.
• Lực nhai vùng răng hàm lớn.
• Hai răng trụ không song song.
• Bệnh nhân vệ sinh răng miệng kém.

Nếu các răng ở hai đầu còn nguyên vẹn và khỏe mạnh, việc mài nhiều răng để nâng đỡ một cầu dài cần được cân nhắc rất kỹ.

Phương án 2: Đặt một Implant cho mỗi răng mất

Về nguyên tắc, có thể đặt ba Implant để thay ba răng hoặc bốn Implant để thay bốn răng.

Mỗi Implant có thể nâng đỡ một mão riêng biệt hoặc các mão có thể được nối với nhau.

Ưu điểm

• Mỗi răng có một trụ nâng đỡ riêng.
• Có thể chia lực lên nhiều Implant.
• Không cần tạo nhịp cầu dài.
• Có thể làm mão riêng để dễ sửa chữa trong một số trường hợp.
• Không phải mài răng thật ở hai đầu.

Hạn chế

• Cần đủ chiều rộng xương cho từng Implant.
• Cần đủ khoảng cách giữa các Implant và chân răng.
• Chi phí phẫu thuật và linh kiện cao hơn.
• Việc đặt quá nhiều Implant sát nhau có thể làm khó tạo gai nướu và khó vệ sinh.
• Không phải vùng mất răng nào cũng có đủ xương để đặt một Implant cho mỗi răng.
• Số Implant nhiều hơn không tự động bảo đảm kết quả tốt hơn.

Đặc biệt ở vùng răng cửa, nếu đặt nhiều Implant liền nhau quá sát, việc tạo mô nướu tự nhiên giữa các mão Implant có thể khó hơn so với giữa Implant và răng thật.

Do đó, không nên áp dụng công thức:

Mất bao nhiêu răng thì đặt đúng bấy nhiêu Implant.

Phương án 3: Làm cầu răng trên Implant

Đây thường là phương án được cân nhắc nhiều khi bệnh nhân mất ba hoặc bốn răng liên tiếp.

Thay vì đặt Implant cho từng răng, bác sĩ sử dụng một số Implant làm trụ để nâng đỡ một cầu cố định.

Ví dụ:

• Mất ba răng: có thể dùng hai Implant nâng đỡ cầu ba răng.
• Mất bốn răng: có thể dùng hai hoặc ba Implant nâng đỡ cầu bốn răng.
• Một số ca đặc biệt có thể dùng thiết kế khác, nhưng cần phân tích cơ học kỹ.

Một nghiên cứu so sánh các thiết kế phục hồi vùng mất ba răng cho thấy cầu ba đơn vị được nâng đỡ bởi hai Implant là phương án có kết quả dài hạn thuận lợi trong số những cấu hình được phân tích.

Ưu điểm

• Không phải mài các răng thật ở hai đầu.
• Số Implant có thể ít hơn số răng mất.
• Giảm số lần khoan và số linh kiện so với đặt từng Implant.
• Phân bố lực trên nhiều trụ.
• Phù hợp với nhiều khoảng mất răng dài.
• Có thể tháo phục hình để sửa chữa nếu sử dụng cầu bắt vít.

Hạn chế

• Vẫn cần phẫu thuật.
• Đòi hỏi vị trí Implant được lập kế hoạch chính xác.
• Cần thiết kế khoảng dưới cầu để bệnh nhân vệ sinh được.
• Có thể gặp lỏng vít, mẻ vật liệu hoặc viêm quanh Implant.
• Nếu hai Implant đặt quá gần hoặc quá lệch, phục hình có thể khó thực hiện.
• Cầu quá dài hoặc có nhịp vươn có thể tăng lực đòn bẩy.

Tổng quan hệ thống về cầu cố định trên Implant ghi nhận tỷ lệ tồn tại cao nhưng vẫn có các biến chứng như mẻ vật liệu phủ, viêm quanh Implant, lỏng vít và mất lưu giữ phục hình.

Mất ba răng liên tiếp nên trồng bao nhiêu Implant?

Trong nhiều trường hợp, phương án thường được cân nhắc là:

Hai Implant nâng đỡ một cầu ba răng.

Ví dụ, bệnh nhân mất răng số 5, 6 và 7 có thể được đặt hai Implant tại hai vị trí thuận lợi rồi làm một cầu ba đơn vị.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng đặt Implant đúng vào hai răng ngoài cùng. Vị trí được lựa chọn còn phụ thuộc vào:

• Chiều rộng và chiều cao xương.
• Vị trí xoang hàm hoặc ống thần kinh.
• Lực nhai.
• Chiều dài khoảng mất răng.
• Vị trí răng đối diện.
• Khả năng vệ sinh.
• Kích thước các răng cần phục hồi.
• Nghiến răng.
• Yêu cầu thẩm mỹ.

Một số trường hợp có thể cần ba Implant, đặc biệt khi:

• Khoảng mất răng rất dài.
• Răng có kích thước lớn.
• Lực nhai mạnh.
• Chất lượng xương kém.
• Bệnh nhân nghiến răng.
• Cần chia phục hình thành các mão riêng.
• Hình dạng cung hàm hoặc vị trí Implant không thuận lợi cho cầu hai trụ.

Mất bốn răng liên tiếp nên trồng bao nhiêu Implant?

Không có một con số cố định cho mọi ca.

Các phương án có thể gồm:

• Hai Implant nâng đỡ cầu bốn răng.
• Ba Implant nâng đỡ cầu bốn răng.
• Bốn Implant và bốn mão riêng.
• Hai hoặc ba Implant kết hợp thiết kế cầu có nhịp giữa.
• Hàm tháo lắp hoặc phương án phối hợp nếu xương không thuận lợi.

Trong nhiều trường hợp vùng răng hàm, ba Implant có thể giúp:

• Chia lực tốt hơn.
• Giảm chiều dài nhịp cầu.
• Hạn chế độ uốn của phục hình.
• Tạo thêm phương án sửa chữa khi một bộ phận gặp vấn đề.

Tuy nhiên, đặt thêm Implant chỉ có ý nghĩa khi vị trí xương và thiết kế phục hình thật sự có lợi. Một Implant đặt ở vị trí không thuận lợi có thể làm phục hình khó vệ sinh hoặc không cải thiện đáng kể cơ học của cầu.

Vì vậy, câu hỏi đúng không phải chỉ là:

“Mất bốn răng thì cần mấy Implant?”

Mà phải là:

“Cần bao nhiêu Implant và đặt ở vị trí nào để cầu răng chịu lực tốt, dễ vệ sinh và có thể duy trì lâu dài?”

Có thể dùng một Implant để thay ba hoặc bốn răng không?

Thông thường, không nên dùng một Implant đơn độc để nâng đỡ một cầu dài thay ba hoặc bốn răng ở vùng chịu lực lớn.

Một Implant phải chịu toàn bộ lực của nhiều răng giả sẽ tạo ra:

• Mô-men uốn lớn.
• Lực đòn bẩy cao.
• Nguy cơ lỏng vít.
• Nguy cơ gãy linh kiện.
• Quá tải xương quanh Implant.
• Mẻ hoặc gãy phục hình.

Trong một số tình huống đặc biệt ở vùng răng trước, một Implant có thể nâng đỡ hai đơn vị phục hình với một nhịp vươn ngắn. Tuy nhiên, điều này không thể được mở rộng tùy tiện thành cầu ba hoặc bốn răng trên một Implant.

Bằng chứng hiện nay cho thấy phục hình có nhịp vươn trên Implant có thể hoạt động tốt ở những trường hợp được lựa chọn, nhưng biến chứng kỹ thuật như mẻ sứ, lỏng vít và gãy khớp nối vẫn cần được cân nhắc.

Nhịp cầu trên Implant là gì?

Nhịp cầu là răng giả nằm giữa các trụ Implant và không có Implant ngay bên dưới.

Ví dụ:

• Implant ở vị trí răng 5.
• Răng giả tại vị trí răng 6.
• Implant ở vị trí răng 7.

Đây là cầu ba đơn vị trên hai Implant, với răng số 6 là nhịp cầu.

Thiết kế này thường hợp lý hơn nhịp vươn vì phục hình được nâng đỡ ở hai phía.

Nhịp vươn là gì?

Nhịp vươn, hay cầu công-xôn, là một răng giả kéo dài ra ngoài Implant cuối cùng mà không có trụ nâng đỡ phía còn lại.

Ví dụ:

• Implant tại răng 5 và 6.
• Răng giả số 7 vươn ra phía sau.

Nhịp vươn có thể giúp tránh:

• Nâng xoang.
• Ghép xương.
• Vùng gần dây thần kinh.
• Một vị trí xương không đủ.

Tuy nhiên, nhịp vươn tạo lực đòn bẩy lớn hơn. Tổng quan hệ thống gần đây cho thấy phục hình Implant có nhịp vươn có thể có tỷ lệ tồn tại chấp nhận được, nhưng các biến chứng phục hình và linh kiện vẫn xuất hiện và cần theo dõi.

Vì vậy, nhịp vươn không phải là cách mặc định để tiết kiệm một Implant. Chỉ định cần dựa trên:

• Chiều dài nhịp vươn.
• Vị trí trước hay sau.
• Lực cắn.
• Số Implant nâng đỡ.
• Đường kính và vị trí Implant.
• Vật liệu phục hình.
• Khớp cắn.
• Tình trạng nghiến răng.

Khi nào không nên kéo cầu quá dài?

Cần thận trọng với cầu răng dài khi:

• Mất bốn răng hàm lớn liên tiếp.
• Chỉ có một hoặc hai trụ yếu.
• Xương quanh Implant kém.
• Implant không phân bố đều.
• Phục hình có nhịp vươn dài.
• Bệnh nhân nghiến răng.
• Khoảng phục hình theo chiều cao lớn.
• Khớp cắn không ổn định.
• Bệnh nhân không thể vệ sinh phía dưới cầu.
• Vật liệu không đủ độ bền cho nhịp dài.

Cầu dài không chỉ tăng nguy cơ gãy. Nó còn có thể khó làm sạch hơn, khiến mảng bám tích tụ quanh Implant hoặc răng trụ.

Có nên nối răng thật với Implant trong cùng một cầu?

Về kỹ thuật, có thể nối một răng thật với một Implant để cùng nâng đỡ cầu răng. Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn đầu tiên khi có thể làm một cầu hoàn toàn trên Implant hoặc hoàn toàn trên răng thật.

Nguyên nhân là răng thật và Implant có độ di động khác nhau:

• Răng thật có dây chằng nha chu nên có độ dịch chuyển sinh lý.
• Implant tích hợp cứng vào xương và gần như không có độ dịch chuyển tương tự.

Sự khác biệt này có thể làm phát sinh:

• Phân bố lực không đều.
• Lỏng vít.
• Mất lưu giữ.
• Lún răng trụ trong một số thiết kế.
• Biến chứng cơ học.

Các tổng quan hệ thống cho thấy cầu phối hợp răng – Implant có thể có tỷ lệ tồn tại chấp nhận được, nhưng kết quả dài hạn nhìn chung kém thuận lợi hơn cầu hoàn toàn trên Implant và bằng chứng vẫn còn hạn chế.

Phương án này thường chỉ được cân nhắc khi:

• Không thể đặt đủ Implant.
• Răng trụ có tiên lượng tốt.
• Cấu trúc giải phẫu hạn chế.
• Bệnh nhân không muốn ghép xương.
• Thiết kế được thực hiện cứng vững và kiểm soát lực tốt.

Khi nào cầu răng trên răng thật có thể hợp lý hơn Implant?

Cầu răng thật có thể được cân nhắc khi:

• Hai răng ở hai đầu đã có miếng trám lớn.
• Các răng đó đã điều trị tủy.
• Răng trụ vốn đã cần bọc mão.
• Bệnh nhân không thể hoặc không muốn phẫu thuật.
• Xương thiếu nhiều và bệnh nhân không muốn ghép xương.
• Sức khỏe toàn thân không phù hợp với Implant.
• Chi phí và thời gian là yếu tố quyết định quan trọng.

Ngược lại, nếu các răng ở hai đầu hoàn toàn khỏe mạnh, việc mài chúng để nâng đỡ một cầu dài cần được cân nhắc rất thận trọng.

Khi nào cầu trên Implant thường có lợi hơn?

Cầu trên Implant thường được ưu tiên khi:

• Các răng thật ở hai đầu còn khỏe.
• Khoảng mất răng dài.
• Bệnh nhân muốn phục hình cố định.
• Không muốn mài răng thật.
• Có đủ xương hoặc có thể tái tạo xương.
• Bệnh nhân vệ sinh tốt.
• Khớp cắn có thể kiểm soát.
• Muốn phân bố lực lên các Implant thay vì dồn lên răng trụ.

Tuy nhiên, Implant không tự động tốt hơn cầu răng trong mọi trường hợp. Cần so sánh:

• Mức độ xâm lấn.
• Tình trạng răng trụ.
• Nhu cầu ghép xương.
• Thời gian điều trị.
• Chi phí.
• Khả năng bảo dưỡng.
• Nguy cơ biến chứng.
• Mong muốn của bệnh nhân.

Có thể làm từng Implant riêng biệt thay vì cầu liền không?

Có.

Mão Implant riêng biệt có một số ưu điểm:

• Có thể dùng chỉ nha khoa giữa các răng.
• Khi một mão bị hỏng có thể sửa riêng.
• Không truyền biến dạng từ một đơn vị sang toàn bộ cầu.
• Có cảm giác giống từng răng riêng hơn.

Tuy nhiên, mão riêng chỉ phù hợp khi:

• Có đủ khoảng giữa các Implant.
• Xương đủ rộng.
• Có thể tạo hình nướu phù hợp.
• Hướng Implant thuận lợi.
• Chi phí được chấp nhận.

Cầu liền có thể được ưu tiên khi:

• Cần chia sẻ lực giữa các Implant.
• Implant không hoàn toàn song song.
• Xương yếu.
• Răng có kích thước nhỏ.
• Cần giảm số Implant.
• Thiết kế mão riêng gây khó khăn.

Không nên mặc định rằng mão riêng luôn tốt hơn cầu liền hoặc ngược lại.

Mất nhiều răng lâu năm có cần ghép xương không?

Có thể, nhưng không phải tất cả bệnh nhân đều cần.

Sau mất răng lâu ngày, xương có thể:

• Hẹp theo chiều ngang.
• Giảm chiều cao.
• Lõm không đều.
• Gần xoang hàm.
• Gần ống thần kinh.
• Không đủ để đặt Implant đúng vị trí.

Bác sĩ có thể phải cân nhắc:

• Ghép xương.
• Nâng xoang.
• Tái tạo xương có hướng dẫn.
• Implant ngắn hoặc kích thước phù hợp.
• Thay đổi vị trí Implant.
• Sử dụng cầu có nhịp giữa.
• Chọn hàm tháo lắp nếu phẫu thuật quá lớn.

Không nên cố đặt Implant vào nơi còn xương chỉ vì muốn tránh ghép xương nếu vị trí đó không thuận lợi cho phục hình.

Nếu không đủ điều kiện làm Implant thì còn phương án nào?

Bệnh nhân có thể cân nhắc:

Cầu răng trên răng thật

Phù hợp khi có răng trụ đủ khỏe và chiều dài cầu chấp nhận được.

Hàm tháo lắp bán phần

Có thể thay nhiều răng cùng lúc với chi phí thấp hơn và không cần phẫu thuật.

Hàm tháo lắp có Implant hỗ trợ

Sử dụng ít Implant hơn để tăng độ ổn định cho hàm tháo lắp.

Chỉnh nha đóng hoặc thu hẹp khoảng

Chỉ phù hợp với một số bệnh nhân, đặc biệt người trẻ có sai lệch khớp cắn cần điều trị.

Theo dõi có kiểm soát

Có thể cân nhắc trong một số trường hợp nếu chức năng vẫn đủ và nguy cơ điều trị vượt quá lợi ích.

Cần kiểm tra gì trước khi quyết định?

Bác sĩ cần đánh giá:

• Số răng mất chính xác.
• Vị trí răng mất.
• Tình trạng răng ở hai đầu khoảng mất.
• Chiều rộng và chiều cao xương.
• Độ dày nướu.
• Vị trí xoang và dây thần kinh.
• Khớp cắn.
• Lực nhai.
• Nghiến răng.
• Tình trạng nha chu.
• Khả năng vệ sinh.
• Mong muốn làm răng cố định hay tháo lắp.
• Khả năng tài chính và thời gian điều trị.

Phim ba chiều có thể cần thiết khi lập kế hoạch Implant, nhưng số Implant cuối cùng phải được quyết định dựa trên cả xương và thiết kế răng sau cùng.

Những câu hỏi bệnh nhân nên hỏi bác sĩ

1. Tôi mất ba hoặc bốn răng thì cần bao nhiêu Implant?
2. Vì sao bác sĩ chọn hai, ba hoặc bốn Implant?
3. Implant sẽ được đặt tại vị trí nào?
4. Có răng giả nào là nhịp cầu không?
5. Cầu có nhịp vươn hay không?
6. Tôi có cần ghép xương hoặc nâng xoang không?
7. Có thể làm từng mão riêng hay phải nối thành cầu?
8. Hai răng ở đầu khoảng mất có còn đủ khỏe để làm cầu không?
9. Tôi sẽ vệ sinh phía dưới cầu bằng cách nào?
10. Nếu một Implant hoặc một răng trụ gặp vấn đề thì xử lý ra sao?

Kết luận: Mất ba hoặc bốn răng liên tiếp nên làm cầu răng hay Implant?

Không có một công thức duy nhất cho mọi bệnh nhân.

Có thể ghi nhớ như sau:

• Mất ba răng không nhất thiết phải đặt ba Implant.
• Hai Implant thường có thể nâng đỡ một cầu ba răng trong trường hợp phù hợp.
• Mất bốn răng có thể cần hai, ba hoặc bốn Implant tùy vị trí và lực nhai.
• Không nên dùng một Implant đơn độc để gánh một cầu dài ở vùng chịu lực lớn.
• Không nên kéo cầu quá dài chỉ để giảm số Implant.
• Cầu răng trên răng thật cần thận trọng nếu phải mài các răng hoàn toàn khỏe mạnh.
• Cầu trên Implant phải được thiết kế để bệnh nhân có thể vệ sinh và bảo dưỡng lâu dài.

Tại Nha Khoa Vàng, chúng tôi không tính số Implant theo công thức “mất bao nhiêu răng, đặt bấy nhiêu trụ”. Kế hoạch cần dựa trên xương, nướu, vị trí răng mất, lực nhai, khớp cắn và khả năng vệ sinh của từng bệnh nhân.

Mục tiêu không phải là đặt ít Implant nhất để giảm giá, cũng không phải đặt nhiều Implant nhất để tạo cảm giác chắc chắn. Mục tiêu là sử dụng số Implant hợp lý nhất, ở những vị trí có lợi nhất, để tạo ra một phục hình bền, dễ vệ sinh và có thể sửa chữa lâu dài.

Tài liệu tham khảo

1. Pjetursson BE, Thoma D, Jung R, Zwahlen M, Zembic A. A systematic review of the survival and complication rates of implant-supported fixed dental prostheses after a mean observation period of at least 5 years. Clinical Oral Implants Research. 2012;23(Suppl 6):22–38.
2. Pol CWP, Raghoebar GM, Kerdijk W, Boven GC, Cune MS, Meijer HJA. A systematic review and meta-analysis of 3-unit fixed dental prostheses: are the results of 2 abutment implants comparable to the results of 2 abutment teeth? Journal of Oral Rehabilitation. 2018;45:147–160.
3. Ravidà A, Tattan M, Askar H, Barootchi S, Tavelli L, Wang HL. Comparison of three different types of implant-supported fixed dental prostheses: a long-term retrospective study of clinical outcomes and cost-effectiveness. Clinical Oral Implants Research. 2019.
4. Kondo Y, Roccuzzo A, Gallucci GO, et al. Implant-supported fixed prostheses with cantilever: a systematic review. International Journal of Implant Dentistry. 2024.
5. Vieira FL, Fontenele MNB, de Souza LM, et al. Implant-supported cantilever fixed partial dentures in the posterior region: a systematic review and meta-analysis on survival outcomes. Materials. 2025;18:4704.
6. Alenezi A, et al. Technical complications with tooth-supported fixed dental prostheses: a systematic review. 2023.
7. Lang NP, Pjetursson BE, Tan K, Brägger U, Egger M, Zwahlen M. A systematic review of the survival and complication rates of fixed partial dentures after an observation period of at least 5 years. Combined tooth-implant-supported fixed partial dentures. Clinical Oral Implants Research. 2004;15:643–653.
8. Taneja S, et al. Survival of tooth-implant connections: a systematic review and meta-analysis. Journal of Indian Prosthodontic Society. 2023.