Mất Răng Lâu Năm Có Trồng Implant Được Không?

Nguồn ảnh: internet – mất răng hàm

Mất răng lâu năm có trồng Implant được không? Trong phần lớn trường hợp, câu trả lời là có.

Ngay cả khi đã mất răng 5 năm, 10 năm hoặc lâu hơn, nhiều người vẫn có thể trồng Implant. Tuy nhiên, sau một thời gian dài, xương hàm có thể bị tiêu, lợi bị lõm, răng bên cạnh nghiêng vào khoảng trống hoặc răng đối diện trồi xuống. Vì vậy, việc điều trị thường cần được kiểm tra kỹ và có thể phức tạp hơn so với người mới mất răng.

Một số người có thể đặt Implant ngay. Một số khác cần ghép xương, nâng xoang, chỉnh nha hoặc xử lý bệnh nha chu trước khi cấy ghép.

Vì sao mất răng lâu năm vẫn có thể trồng Implant?

Implant là một trụ nhân tạo được đặt vào xương hàm để nâng đỡ mão răng, cầu răng hoặc hàm giả phía trên. Để đặt Implant, bác sĩ cần tìm được một vị trí có đủ xương và mô lợi phù hợp, đồng thời tránh các cấu trúc quan trọng như dây thần kinh và xoang hàm.

Nếu vùng mất răng vẫn còn đủ xương, Implant có thể được đặt trực tiếp.

Nếu xương đã tiêu, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Ghép thêm xương.
• Nâng xoang ở vùng răng hàm trên.
• Sử dụng Implant ngắn trong một số trường hợp.
• Thay đổi vị trí, hướng hoặc số lượng Implant.
• Phục hồi bằng một kế hoạch khác nếu Implant không phải lựa chọn tối ưu.

Các nghiên cứu tổng quan cho thấy Implant đặt tại vùng xương đã được tái tạo vẫn có thể đạt khả năng tồn tại cao. Tuy nhiên, ghép xương làm tăng mức độ phức tạp, thời gian điều trị và nguy cơ biến chứng, nên không phải trường hợp nào cũng cần hoặc nên thực hiện.

Mất răng lâu năm ảnh hưởng đến xương hàm như thế nào?

Sau khi một chiếc răng bị mất, phần xương từng nâng đỡ chân răng bắt đầu tái cấu trúc. Sống hàm thường bị thu hẹp theo chiều ngang và có thể giảm cả chiều cao.

Quá trình này diễn ra mạnh trong những tháng đầu sau mất răng, sau đó vẫn có thể tiếp tục chậm hơn theo thời gian. Bảo tồn sống hàm tại thời điểm nhổ răng có thể hạn chế phần nào sự co giảm của xương, nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình tái cấu trúc tự nhiên.

Mức độ tiêu xương không giống nhau ở tất cả mọi người. Có người mất răng nhiều năm nhưng vẫn còn đủ xương để đặt Implant. Ngược lại, có người chỉ mất răng một thời gian ngắn nhưng xương đã thiếu đáng kể do:

• Viêm nha chu trước đó.
• Nhiễm trùng hoặc áp xe kéo dài.
• Nhổ răng sang chấn.
• Thành xương phía ngoài vốn rất mỏng.
• Mất nhiều răng liên tiếp.
• Sử dụng hàm tháo lắp lâu năm.
• Cơ địa và đặc điểm giải phẫu riêng.

Vì vậy, không thể chỉ dựa vào số năm mất răng để kết luận có trồng Implant được hay không.

Tiêu xương có trồng Implant được không?

Tiêu xương vẫn có thể trồng Implant trong nhiều trường hợp. Điều quan trọng là phải xác định xương thiếu ở đâu, thiếu bao nhiêu và Implant cần được đặt ở vị trí nào để chiếc răng sau này vừa ăn nhai tốt, vừa dễ vệ sinh.

Bác sĩ thường đánh giá ba yếu tố chính:

Chiều rộng xương

Xương phải đủ rộng để bao quanh Implant. Nếu sống hàm quá mỏng, một phần Implant có thể không được xương che phủ đầy đủ.

Tùy mức độ thiếu xương, bác sĩ có thể ghép xương theo chiều ngang, nong tách sống hàm hoặc ghép xương trước rồi mới đặt Implant. Các tổng quan hệ thống cho thấy một số kỹ thuật mở rộng và tái tạo sống hàm có thể tạo đủ chiều rộng xương để đặt Implant, nhưng kết quả phụ thuộc nhiều vào chỉ định, kỹ thuật và đặc điểm từng vùng điều trị.

Chiều cao xương

Ở hàm trên, chiều cao xương có thể bị hạn chế bởi xoang hàm. Ở hàm dưới, Implant phải được đặt cách dây thần kinh hàm dưới một khoảng an toàn.

Nếu xương không đủ chiều cao, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Nâng xoang.
• Ghép xương tăng chiều cao.
• Implant ngắn.
• Thay đổi thiết kế phục hình.
• Lựa chọn phương án khác phù hợp hơn.

Chất lượng và hình dạng xương

Không chỉ số lượng xương mà hình dạng sống hàm, mật độ xương và vị trí của xương cũng rất quan trọng.

Một vùng xương nhìn có vẻ “dày” nhưng không nằm đúng vị trí cần làm răng vẫn có thể gây khó khăn. Vì vậy, bác sĩ phải lập kế hoạch từ chiếc răng cần phục hồi, sau đó mới xác định Implant nên được đặt ở đâu.

Những trường hợp thường gặp khi mất răng lâu năm

Trường hợp 1: Vẫn còn đủ xương để đặt Implant

Đây là tình huống thuận lợi nhất. Sau khi kiểm tra sức khỏe, lợi, khớp cắn và hình ảnh ba chiều, bác sĩ có thể đặt Implant mà không cần ghép xương lớn.

Tuy nhiên, đôi khi vẫn cần ghép một lượng xương hoặc mô mềm nhỏ để cải thiện độ dày của lợi và hình dáng vùng răng mới.

Trường hợp 2: Thiếu xương nhẹ hoặc vừa

Nếu xương còn tương đối tốt nhưng thiếu một phần ở mặt ngoài hoặc vùng quanh Implant, bác sĩ có thể ghép xương đồng thời với lúc đặt trụ.

Kế hoạch này giúp giảm số lần phẫu thuật, nhưng chỉ phù hợp khi Implant vẫn đạt được độ ổn định ban đầu cần thiết và vùng khuyết xương có khả năng tái tạo thuận lợi.

Trường hợp 3: Tiêu xương nhiều

Nếu sống hàm quá mỏng hoặc quá thấp, bác sĩ có thể phải ghép xương trước. Sau một giai đoạn lành thương, vùng xương mới được đánh giá lại trước khi đặt Implant.

Tái tạo xương theo chiều cao thường khó hơn ghép tăng chiều rộng và có nguy cơ biến chứng cao hơn. Bằng chứng hiện nay cho thấy nhiều kỹ thuật tăng chiều cao sống hàm có thể đạt kết quả tốt, nhưng chưa có một kỹ thuật duy nhất phù hợp cho mọi trường hợp.

Trường hợp 4: Mất răng hàm trên và xoang hàm hạ thấp

Sau khi mất các răng hàm trên, xương bên dưới xoang có thể không còn đủ chiều cao để đặt Implant tiêu chuẩn. Khi đó, bác sĩ có thể thực hiện nâng đáy xoang bằng đường qua vị trí đặt Implant hoặc mở cửa sổ bên, tùy lượng xương còn lại.

Các tổng quan hệ thống cho thấy nâng xoang là phương pháp có tính dự đoán tương đối cao khi được chỉ định và thực hiện đúng. Dù vậy, đây vẫn là phẫu thuật có thể gặp biến chứng như thủng màng xoang, chảy máu hoặc viêm xoang sau điều trị.

Trường hợp 5: Răng bên cạnh đã nghiêng, răng đối diện đã trồi

Mất răng lâu năm không chỉ gây tiêu xương. Các răng bên cạnh có thể nghiêng hoặc xoay vào khoảng trống, trong khi răng đối diện có thể trồi xuống.

Khi đó, dù xương đủ để đặt Implant, khoảng trống làm răng phía trên có thể không còn phù hợp. Người bệnh có thể cần:

• Chỉnh nha dựng lại trục răng.
• Kéo răng trồi trở về vị trí.
• Điều chỉnh hình thể răng.
• Làm lại các phục hình cũ.
• Thay đổi kích thước và thiết kế mão răng Implant.

Nếu bỏ qua bước đánh giá khớp cắn, Implant có thể đặt được vào xương nhưng chiếc răng phía trên lại khó làm, khó vệ sinh hoặc chịu lực không thuận lợi.

Có phải mất răng càng lâu thì càng khó trồng Implant?

Nhìn chung, thời gian mất răng càng dài thì nguy cơ tiêu xương và thay đổi khớp cắn càng tăng. Tuy nhiên, không có một mốc thời gian cố định như 5 năm hoặc 10 năm mà sau đó người bệnh chắc chắn không thể trồng Implant.

Khả năng điều trị phụ thuộc vào tình trạng hiện tại, bao gồm:

• Lượng xương còn lại.
• Vị trí dây thần kinh và xoang hàm.
• Số lượng răng bị mất.
• Sức khỏe của các răng còn lại.
• Tình trạng viêm nha chu.
• Khớp cắn và lực nhai.
• Thói quen hút thuốc.
• Bệnh toàn thân và thuốc đang sử dụng.
• Khả năng vệ sinh và tái khám lâu dài.

Vì vậy, thay vì quá lo lắng về số năm đã mất răng, bạn nên đi khám để biết chính xác điều kiện xương hiện tại.

Cần chụp phim gì trước khi trồng Implant?

Đối với người mất răng lâu năm, phim chụp hai chiều thường không cung cấp đầy đủ thông tin về chiều rộng và hình dạng xương.

Chụp cắt lớp vi tính chùm tia hình nón thường được sử dụng để đánh giá:

• Chiều cao và chiều rộng sống hàm.
• Vị trí dây thần kinh hàm dưới.
• Hình dạng và giới hạn xoang hàm.
• Khuyết xương tại vùng mất răng.
• Hướng đặt Implant dự kiến.
• Khả năng cần ghép xương hoặc nâng xoang.

Các khuyến cáo chuyên môn về chẩn đoán hình ảnh Implant nhấn mạnh vai trò của hình ảnh cắt lớp trong đánh giá trước phẫu thuật và lập kế hoạch tại vị trí cấy ghép. Tuy nhiên, việc chỉ định chụp cần được bác sĩ cân nhắc phù hợp, không nên chụp tùy tiện.

Implant ngắn có thể thay thế ghép xương không?

Trong một số vùng răng hàm bị thiếu chiều cao xương, Implant ngắn có thể giúp giảm hoặc tránh những phẫu thuật ghép xương phức tạp.

Các tổng quan hệ thống và thử nghiệm lâm sàng cho thấy Implant ngắn có thể đạt kết quả tương đương Implant dài kết hợp tăng xương trong một số trường hợp răng hàm bị tiêu xương, đặc biệt trong thời gian theo dõi khoảng 5 năm. Implant ngắn cũng có thể giúp giảm biến chứng sau phẫu thuật.

Tuy nhiên, Implant ngắn không phải giải pháp thay thế ghép xương cho tất cả mọi người. Bác sĩ còn phải xem xét:

• Vị trí mất răng.
• Chất lượng xương.
• Chiều cao mão răng.
• Lực nhai.
• Số lượng Implant.
• Khả năng kiểm soát khớp cắn.
• Thiết kế phục hình phía trên.

Không nên lựa chọn Implant chỉ dựa trên quan điểm “càng dài càng tốt” hoặc “cứ dùng trụ ngắn là không cần ghép xương”.

Mất răng lâu năm có phải ghép xương 100% không?

Không.

Có người mất răng lâu năm nhưng xương vẫn đủ để đặt Implant mà không cần ghép. Có người chỉ cần ghép một lượng nhỏ. Cũng có người phải tái tạo xương lớn hoặc nâng xoang trước khi cấy ghép.

Quyết định ghép xương phải dựa trên vị trí Implant lý tưởng và lượng xương thực tế, không chỉ dựa vào việc lợi có bị lõm hay không.

Bạn nên thận trọng với hai cách tư vấn cực đoan:

• Khẳng định chưa chụp phim rằng chắc chắn không cần ghép xương.
• Khẳng định mọi người mất răng lâu năm đều phải ghép xương.

Cả hai đều không phản ánh đúng tính cá thể của điều trị Implant.

Quy trình trồng Implant cho người mất răng lâu năm

Bước 1: Khám và tìm nguyên nhân mất răng

Bác sĩ cần biết răng bị mất do sâu răng, chấn thương, viêm nha chu hay nhiễm trùng. Nếu bệnh nha chu vẫn còn hoạt động ở các răng khác, cần kiểm soát trước khi đặt Implant.

Người có tiền sử viêm nha chu vẫn có thể trồng Implant, nhưng nguy cơ viêm quanh Implant, mất xương và thất bại có thể cao hơn. Do đó, điều trị nha chu và chương trình tái khám duy trì là đặc biệt quan trọng.

Bước 2: Chụp phim và lập kế hoạch

Bác sĩ đánh giá xương, xoang, dây thần kinh, răng kế cận và vị trí chiếc răng tương lai. Một kế hoạch tốt phải tính đến cả phần phẫu thuật và phần phục hình.

Bước 3: Xử lý các vấn đề cần thiết

Tùy trường hợp, người bệnh có thể cần:

• Điều trị viêm nha chu.
• Nhổ chân răng còn sót.
• Điều trị nhiễm trùng.
• Ghép xương.
• Nâng xoang.
• Chỉnh nha.
• Điều chỉnh hoặc thay phục hình cũ.

Bước 4: Đặt Implant

Implant được đặt vào vị trí đã lập kế hoạch. Nếu điều kiện cho phép, ghép xương nhỏ có thể được thực hiện cùng lúc.

Bước 5: Chờ lành thương và tích hợp xương

Thời gian lành thương phụ thuộc vào chất lượng xương, mức độ ghép xương, vị trí cấy ghép và sức khỏe của từng người. Trong thời gian này, một số trường hợp có thể sử dụng răng tạm nhưng cần kiểm soát lực tác động lên Implant.

Bước 6: Làm răng phía trên

Sau khi Implant đủ ổn định, bác sĩ lấy dữ liệu để làm mão răng, cầu răng hoặc hàm phục hình. Răng mới cần có hình dáng dễ vệ sinh và khớp cắn phù hợp.

Bước 7: Tái khám lâu dài

Implant không bị sâu răng nhưng vẫn có thể bị viêm niêm mạc và viêm quanh Implant. Vì vậy, người bệnh cần vệ sinh đúng cách và tái khám theo lịch.

Trồng Implant khi mất răng lâu năm mất bao lâu?

Không có một thời gian chung cho tất cả bệnh nhân.

Nếu đủ xương và không cần điều trị bổ sung, quá trình có thể gồm đặt Implant, chờ tích hợp xương rồi làm răng.

Nếu phải ghép xương lớn hoặc nâng xoang theo hai giai đoạn, thời gian điều trị có thể kéo dài thêm nhiều tháng. Nếu cần chỉnh nha hoặc điều trị nha chu, thời gian còn phụ thuộc vào mức độ của các vấn đề này.

Người bệnh không nên chỉ chọn kế hoạch nhanh nhất. Trong Implant, làm nhanh nhưng đặt trụ sai vị trí hoặc phục hình khó vệ sinh có thể gây hậu quả lâu dài.

Chi phí trồng Implant khi đã mất răng lâu năm phụ thuộc vào gì?

Chi phí thường phụ thuộc vào:

• Số lượng răng mất.
• Số lượng Implant cần đặt.
• Loại phục hình phía trên.
• Mức độ tiêu xương.
• Có cần ghép xương hay không.
• Có cần nâng xoang hay không.
• Có phải điều trị nha chu hoặc chỉnh nha trước không.
• Vật liệu ghép và hệ thống Implant được sử dụng.
• Yêu cầu răng tạm.
• Mức độ phức tạp của ca điều trị.

Khi nhận báo giá, bạn nên hỏi rõ chi phí đã bao gồm:

• Trụ Implant.
• Trụ nối.
• Mão răng hoặc cầu răng.
• Ghép xương.
• Màng che xương.
• Nâng xoang.
• Răng tạm.
• Phim chụp và tái khám.

Không nên so sánh giá chỉ dựa vào riêng tên hoặc giá của chiếc trụ Implant.

Ai cần thận trọng trước khi trồng Implant?

Bạn cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ nếu:

• Đang điều trị tiểu đường.
• Có bệnh tim mạch hoặc rối loạn đông máu.
• Đang dùng thuốc chống đông.
• Đang dùng thuốc điều trị loãng xương.
• Đã hoặc đang điều trị ung thư.
• Có tiền sử xạ trị vùng đầu mặt cổ.
• Hút thuốc nhiều.
• Có viêm nha chu.
• Nghiến răng hoặc siết chặt hai hàm.
• Từng thất bại Implant trước đó.

Những tình trạng này không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc không được trồng Implant. Bác sĩ cần đánh giá mức độ kiểm soát bệnh, thuốc đang sử dụng và nguy cơ riêng của từng trường hợp.

Không tự ý ngừng thuốc trước khi phẫu thuật Implant.

Câu hỏi thường gặp

Mất răng 10 năm có trồng Implant được không?

Có thể. Số năm mất răng không phải yếu tố duy nhất quyết định. Bạn cần được chụp phim và đánh giá lượng xương, vị trí xoang, dây thần kinh, răng bên cạnh và khớp cắn.

Mất răng 20 năm có trồng Implant được không?

Nhiều trường hợp vẫn có thể điều trị. Tuy nhiên, nguy cơ tiêu xương, răng xô lệch và thay đổi khớp cắn thường cao hơn, nên có thể cần nhiều bước chuẩn bị hơn.

Tiêu xương nhiều có trồng Implant được không?

Có thể trong nhiều trường hợp. Các lựa chọn gồm ghép xương, nâng xoang, Implant ngắn hoặc thay đổi kế hoạch phục hình. Việc lựa chọn cần dựa trên thăm khám và hình ảnh ba chiều.

Ghép xương có phải là xương của chính mình không?

Không phải lúc nào cũng vậy. Vật liệu ghép có thể có nguồn gốc từ chính người bệnh hoặc từ các vật liệu thay thế xương đã được xử lý. Mỗi loại có ưu điểm, giới hạn và chỉ định riêng.

Trồng Implant có làm xương đã tiêu mọc lại không?

Implant không tự làm toàn bộ phần xương đã mất mọc trở lại. Nếu xương thiếu ở vị trí cần đặt trụ, bác sĩ có thể phải tái tạo xương bằng kỹ thuật ghép phù hợp.

Mất răng lâu năm nên đi khám khi nào?

Bạn nên đi khám càng sớm càng tốt để biết tình trạng thực tế. Đi khám không đồng nghĩa phải trồng Implant ngay, nhưng giúp bạn biết xương còn bao nhiêu và có những lựa chọn nào trước khi tình trạng phức tạp hơn.

Kết luận: Mất răng lâu năm có trồng Implant được không?

Phần lớn người mất răng lâu năm vẫn có thể trồng Implant. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể đặt trụ ngay và không phải trường hợp nào cũng cần cùng một phương pháp điều trị.

Có người chỉ cần đặt Implant đơn thuần. Có người cần ghép xương, nâng xoang, điều trị nha chu hoặc chỉnh nha trước. Một số ít trường hợp có thể phù hợp hơn với cầu răng hoặc hàm tháo lắp.

Điều quan trọng nhất không phải là bạn đã mất răng bao nhiêu năm, mà là:

• Xương hàm hiện còn bao nhiêu.
• Các răng xung quanh đã thay đổi như thế nào.
• Sức khỏe toàn thân có phù hợp hay không.
• Implant có thể được đặt đúng vị trí để làm một chiếc răng dễ vệ sinh và ăn nhai ổn định hay không.

Tại Nha Khoa Vàng, chúng tôi ưu tiên thăm khám kỹ, đánh giá đầy đủ xương hàm, răng còn lại và khớp cắn trước khi tư vấn. Người bệnh sẽ được giải thích rõ có cần ghép xương hay không, những phương án có thể lựa chọn và giới hạn của từng phương án trước khi quyết định điều trị.

Bài viết cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị trực tiếp.

Tài liệu tham khảo

1. Tan WL, Wong TLT, Wong MCM, Lang NP. A systematic review of post-extractional alveolar hard and soft tissue dimensional changes in humans. Clinical Oral Implants Research. 2012;23(Suppl 5):1–21.
2. Avila-Ortiz G, et al. Effect of alveolar ridge preservation after tooth extraction: a systematic review and meta-analysis. Journal of Dental Research. 2014.
3. Jensen SS, Terheyden H. Bone augmentation procedures in localized defects in the alveolar ridge: clinical results with different bone grafts and bone-substitute materials. International Journal of Oral & Maxillofacial Implants. ITI Consensus.
4. Cucchi A, et al. The influence of vertical ridge augmentation techniques on peri-implant bone loss: a systematic review and meta-analysis. 2024.
5. Lin Y, et al. The efficacy of alveolar ridge split on implants: a systematic review and meta-analysis. BMC Oral Health. 2023.
6. Shah D, et al. Survival rate of dental implants placed using various maxillary sinus floor elevation techniques: a systematic review and meta-analysis. 2022.
7. Chen J, et al. Clinical evaluation of maxillary sinus floor elevation with or without grafting: a systematic review and meta-analysis. 2024.
8. Altaib FH, et al. Short dental implants versus standard dental implants placed in augmented bone: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. 2019.
9. Terheyden H, et al. Vertical bone augmentation and regular implants versus short implants in the atrophic posterior mandible. 2021.
10. Tyndall DA, et al. Position statement of the American Academy of Oral and Maxillofacial Radiology on selection criteria for the use of radiology in dental implantology. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology. 2012.
11. Jacobs R, et al. Cone beam computed tomography in implant dentistry: recommendations for clinical use. BMC Oral Health. 2018.
12. Serroni M, et al. History of periodontitis as a risk factor for implant failure and incidence of peri-implantitis: a systematic review, meta-analysis and trial sequential analysis. Clinical Implant Dentistry and Related Research. 2024.