Hành Lang Má Là Gì? Nụ Cười Hẹp Có Làm Khuôn Mặt Kém Sáng Không?

Hành lang má còn gọi là khoảng tối 2 bên mép khi cười (buccal corridor)

Có những người sở hữu hàm răng khá đều, màu răng sáng và đường giữa tương đối cân đối, nhưng khi cười vẫn có cảm giác:

• Nụ cười nhỏ.
• Hai khóe miệng tối.
• Chỉ thấy rõ các răng phía trước.
• Các răng phía sau như bị chìm vào trong.
• Khuôn mặt thiếu sự rạng rỡ dù từng chiếc răng không có vấn đề lớn.

Nguyên nhân có thể liên quan đến hành lang má.

Hành lang má là một trong những thành phần quan trọng của thẩm mỹ nụ cười. Tuy nhiên, đây cũng là khái niệm thường bị hiểu sai.

Nhiều bệnh nhân cho rằng:

• Hành lang má phải được xóa sạch.
• Nụ cười càng rộng càng đẹp.
• Cứ nong rộng cung hàm là khuôn mặt sẽ sáng hơn.
• Không nhổ răng chắc chắn tạo nụ cười đầy hơn.
• Mắc cài tự buộc có thể tự mở rộng nụ cười.
• Càng nhìn thấy nhiều răng càng chứng minh ca niềng thành công.

Những cách hiểu này chưa đầy đủ.

Hành lang má không phải một khoảng tối cần xóa bỏ bằng mọi giá. Một khoảng tối nhỏ có thể tạo chiều sâu và giúp nụ cười trông tự nhiên. Chỉ khi hành lang má quá lớn hoặc không cân xứng, nụ cười mới dễ tạo cảm giác hẹp, tối và thiếu sự đầy đặn.

Quan trọng hơn, nụ cười hẹp không phải lúc nào cũng do xương hàm hẹp.

Nó có thể liên quan đến:

• Hình dạng cung răng.
• Độ nghiêng của các răng phía sau.
• Răng nanh và răng hàm nhỏ bị xoay.
• Môi mở rộng nhiều khi cười.
• Vị trí trước – sau của cung răng.
• Mặt phẳng cắn.
• Cách chụp ảnh.
• Sự phối hợp của nhiều yếu tố.

Vì vậy, trước khi quyết định nong hàm, bác sĩ phải xác định chính xác hành lang má lớn do đâu.

Hành lang má là gì?

Hành lang má là khoảng tối xuất hiện ở hai bên nụ cười, nằm giữa:

• Mặt ngoài của các răng phía sau.
• Mặt trong của khóe miệng khi bệnh nhân cười.

Thuật ngữ tiếng Anh thường dùng là buccal corridor.

Khi nhìn chính diện, vùng này xuất hiện như hai khoảng tối nằm bên phải và bên trái của phần răng đang được nhìn thấy.

Hành lang má được tạo nên bởi sự chênh lệch giữa:

• Độ rộng của khe miệng khi cười.
• Độ rộng của phần cung răng hàm trên được nhìn thấy.
• Vị trí của các răng nanh, răng hàm nhỏ và răng hàm.
• Độ cong của cung răng.
• Độ sâu từ răng trước ra răng sau.

Nói đơn giản:

Miệng mở rộng đến đâu khi cười và các răng lấp đầy khoảng mở đó đến mức nào sẽ quyết định hành lang má lớn hay nhỏ.

Hành lang má không phải “khoang má” trong giải phẫu vùng mặt. Đây là một khái niệm thẩm mỹ dùng để mô tả vùng tối nhìn thấy trong nụ cười.

Hành lang má được nhìn thấy như thế nào?

Có thể hình dung ba tình huống thường gặp.

Hành lang má nhỏ

• Các răng phía sau xuất hiện khá rõ.
• Khoảng tối hai bên ít.
• Nụ cười có cảm giác đầy đặn.
• Phần răng chiếm phần lớn chiều rộng khe miệng.

Hành lang má trung bình

• Vẫn có khoảng tối hai bên.
• Các răng nanh và răng hàm nhỏ được nhìn thấy tương đối rõ.
• Nụ cười có chiều sâu tự nhiên.
• Phần răng và khoảng tối cân bằng với nhau.

Hành lang má lớn

• Khoảng tối hai bên rộng.
• Các răng sau biến mất sớm khỏi nụ cười.
• Phần răng nhìn thấy tập trung chủ yếu ở vùng răng cửa.
• Nụ cười có thể tạo cảm giác hẹp hoặc “lọt thỏm” giữa hai khóe miệng.

Tuy nhiên, không có một ranh giới duy nhất để kết luận hành lang má bao nhiêu là đẹp cho tất cả mọi người.

Cảm nhận còn phụ thuộc vào:

• Khuôn mặt.
• Độ rộng môi.
• Cung cười.
• Mức lộ nướu.
• Giới tính.
• Tuổi.
• Văn hóa và sở thích cá nhân.
• Người đánh giá là bệnh nhân, bác sĩ hay người ngoài ngành.

Các nghiên cứu chỉnh sửa ảnh thường cho thấy hành lang má quá lớn có thể làm giảm điểm thẩm mỹ. Nhưng tổng quan hệ thống khi đánh giá những nụ cười thật cho thấy hành lang má riêng lẻ không phải lúc nào cũng đủ để quyết định mức hấp dẫn tổng thể.

Hành lang má có phải là phần “thừa” của nụ cười không?

Không.

Hành lang má là một phần tự nhiên của nụ cười.

Nếu hoàn toàn không có vùng tối hai bên, toàn bộ khe miệng có thể bị lấp đầy bởi một dải răng trắng từ khóe này sang khóe kia.

Trong một số trường hợp, hình ảnh đó có thể tạo cảm giác:

• Nụ cười quá phẳng.
• Răng giống một khối liên tục.
• Thiếu chiều sâu.
• Thiếu tự nhiên.
• Giống hàm răng phục hình được sắp theo một mặt phẳng.

Một nghiên cứu năm 2024 nhấn mạnh rằng nụ cười rộng thường được ưa thích nếu không bị làm quá mức, đồng thời việc hoàn toàn không có hành lang má có thể góp phần tạo cảm giác nhân tạo. Nghiên cứu này cũng cho thấy cảm nhận thẩm mỹ phải được đặt trong toàn bộ khuôn mặt, không thể chỉ đánh giá phần miệng.

Vì vậy:

Mục tiêu không phải xóa sạch hành lang má. Mục tiêu là tạo một khoảng tối vừa đủ để nụ cười có chiều sâu nhưng không bị hẹp hoặc tối quá mức.

Nụ cười hẹp là gì?

Nụ cười hẹp là cách mô tả một nụ cười trong đó phần răng được nhìn thấy chiếm tỷ lệ tương đối nhỏ so với độ rộng của miệng.

Biểu hiện thường gặp gồm:

• Chỉ nhìn thấy rõ sáu răng trước.
• Răng hàm nhỏ xuất hiện rất ít.
• Khoảng tối hai bên rộng.
• Cung răng có dạng chữ V.
• Răng nanh nằm gần trung tâm nụ cười.
• Răng phía sau nghiêng vào trong.
• Sự chuyển tiếp từ răng cửa ra răng sau bị gián đoạn.

Một nụ cười có hành lang má lớn thường tạo cảm giác hẹp, nhưng hai khái niệm không hoàn toàn giống nhau.

Nụ cười hẹp còn có thể do:

• Cung cười phẳng.
• Răng cửa quá cụp.
• Môi kéo rất rộng.
• Các răng phía sau bị xoay.
• Răng cửa đứng quá tách biệt khỏi răng sau.
• Ảnh chụp sai góc.

Vì vậy, bác sĩ không nên kết luận cần nong hàm chỉ vì nhìn thấy hai khoảng tối trên một bức ảnh.

Nụ cười hẹp có làm khuôn mặt kém sáng không?

Có thể, nhưng cần hiểu đúng ý nghĩa của từ “sáng”.

Nụ cười hẹp không làm da hoặc khuôn mặt tối đi về mặt vật lý.

Nó có thể làm khuôn mặt được cảm nhận là kém sáng hoặc kém rạng rỡ vì:

• Phần răng sáng màu chỉ tập trung ở trung tâm.
• Hai khóe miệng xuất hiện hai vùng tối lớn.
• Các răng phía sau không tham gia vào nụ cười.
• Nụ cười có cảm giác nhỏ so với khuôn mặt.
• Sự chuyển tiếp từ vùng răng trước sang vùng má bị đứt đoạn.
• Khi cười, khuôn mặt thiếu cảm giác mở rộng và đầy đặn.

Trong khi đó, một nụ cười đủ rộng thường tạo:

• Vùng răng sáng trải đều hơn theo chiều ngang.
• Sự nối tiếp tự nhiên từ răng cửa đến răng hàm nhỏ.
• Cảm giác khuôn mặt cởi mở hơn.
• Hai khóe miệng ít tối hơn.
• Nụ cười có sự hiện diện rõ hơn trong toàn bộ khuôn mặt.

Tuy nhiên, hành lang má chỉ là một yếu tố.

Một người có hành lang má nhỏ vẫn có thể có nụ cười kém rạng rỡ nếu:

• Răng cửa lộ quá ít.
• Cung cười phẳng.
• Đường nướu không cân đối.
• Răng đổi màu.
• Mặt phẳng cắn bị nghiêng.
• Môi cười bất cân xứng.
• Răng cửa không có độ nổi bật.

Nghiên cứu thẩm mỹ hiện đại cho thấy hành lang má tương tác với mức lộ nướu, chiều cao khuôn mặt và đặc điểm người quan sát. Vì vậy, không thể dùng một tỷ lệ hành lang má duy nhất để dự đoán toàn bộ sức hấp dẫn của khuôn mặt.

Vì sao khoảng tối hai bên lại ảnh hưởng đến cảm giác “sáng”?

Răng thường có màu sáng hơn khoang miệng.

Khi một người cười:

• Răng phản chiếu ánh sáng.
• Phía trong miệng hấp thụ ánh sáng và tạo vùng tối.
• Môi tạo khung cho vùng răng.

Nếu hành lang má lớn, diện tích vùng tối trong khung môi tăng lên.

Người nhìn có thể cảm nhận:

• Nụ cười bị thu vào giữa.
• Cung răng nằm sâu.
• Khuôn mặt thiếu độ mở.

Nếu phần răng lấp đầy hợp lý theo chiều ngang, ánh sáng phản chiếu từ răng được phân bố rộng hơn, khiến nụ cười có cảm giác:

• Đầy.
• Tươi.
• Rạng rỡ.
• Có sự hiện diện rõ hơn.

Đây là hiệu ứng thị giác, không phải một tiêu chuẩn tuyệt đối.

Hành lang má bao nhiêu là đẹp?

Không có một tỷ lệ lý tưởng duy nhất áp dụng cho tất cả bệnh nhân.

Trong nghiên cứu, hành lang má có thể được đo bằng:

• Khoảng cách tuyến tính mỗi bên.
• Tổng chiều rộng hai khoảng tối.
• Tỷ lệ vùng tối so với độ rộng miệng.
• Diện tích hành lang má.
• Tỷ lệ chiều rộng cung răng nhìn thấy so với chiều rộng khe miệng.

Các phương pháp đo khác nhau có thể cho kết quả khác nhau.

Một nghiên cứu tâm lý – thẩm mỹ năm 2024 đã tạo các ảnh với hành lang má từ 2% đến 25%. Trong mẫu ảnh nữ được sử dụng, hành lang má khoảng 15% được đánh giá cao nhất, tiếp theo là 10%; hành lang má 25% được đánh giá thấp. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ sử dụng một người mẫu nữ đã được chỉnh sửa ảnh, vì vậy không thể lấy 15% làm mục tiêu bắt buộc cho mọi bệnh nhân.

Các nghiên cứu khác lại cho thấy:

• Một số nhóm ưa thích hành lang má rất nhỏ.
• Một số nhóm ưa thích mức trung bình.
• Có nghiên cứu không tìm thấy ảnh hưởng rõ của hành lang má lên thẩm mỹ.
• Bác sĩ và bệnh nhân có thể đánh giá khác nhau.
• Kết quả thay đổi khi ảnh chỉ có miệng hoặc có cả khuôn mặt.

Vì vậy, cách tiếp cận đúng là:

Đánh giá hành lang má trong toàn bộ khuôn mặt, thay vì điều trị theo một tỷ lệ phần trăm cố định.

Hành lang má lớn do những nguyên nhân nào?

1. Cung hàm trên hẹp về xương

Đây là nguyên nhân quan trọng nhưng không phải duy nhất.

Hẹp xương hàm trên có thể đi kèm:

• Cắn chéo phía sau.
• Hàm dưới trượt sang một bên khi cắn.
• Vòm miệng hẹp và cao.
• Bất tương xứng chiều ngang giữa hai hàm.
• Cung răng phía trên nhỏ hơn cung răng phía dưới.
• Chen chúc.

Khi nền xương hẹp, các răng phía sau có thể nằm vào trong so với khuôn miệng, làm hành lang má tăng.

Trường hợp này có thể cần đánh giá khả năng:

• Nong xương ở trẻ.
• Nong có hỗ trợ vít neo chặn.
• Nong hỗ trợ phẫu thuật.
• Phẫu thuật chỉnh hình trong sai lệch nặng.

Không thể giải quyết mọi hẹp xương bằng cách dùng một dây cung rộng để nghiêng răng ra ngoài.

2. Cung răng có hình chữ V

Một cung răng nhọn ở vùng trước và thu hẹp nhanh ở vùng răng nanh có thể làm:

• Các răng sau biến mất sớm khỏi nụ cười.
• Khoảng tối hai bên lớn.
• Nụ cười thiếu sự chuyển tiếp.

Trong trường hợp này, bác sĩ cần đánh giá lại:

• Hình dạng cung răng.
• Vị trí răng nanh.
• Độ rộng vùng răng hàm nhỏ.
• Torque răng sau.
• Giới hạn xương.

3. Răng nanh và răng sau nghiêng vào trong

Răng có thể không nằm quá hẹp về vị trí chân răng, nhưng thân răng nghiêng về phía lưỡi hoặc khẩu cái.

Khi đó:

• Mặt ngoài của răng ít xuất hiện.
• Cung răng nhìn hẹp.
• Khoảng tối tăng.
• Nụ cười có cảm giác co vào.

Trong một số trường hợp, chỉ cần kiểm soát lại torque của răng nanh và răng sau đã có thể làm nụ cười đầy hơn mà không phải nong xương đáng kể.

Đây là điểm rất quan trọng:

Nụ cười hẹp có thể là vấn đề của độ nghiêng răng, không nhất thiết là thiếu chiều rộng xương.

4. Các răng phía sau bị xoay

Khi răng nanh hoặc răng hàm nhỏ bị xoay:

• Bề mặt nhìn thấy của răng bị thu hẹp.
• Khoảng tiếp nối giữa các răng kém liền mạch.
• Nụ cười trông tối hơn.

Sau khi làm đều và sửa xoay, nụ cười có thể rộng hơn về cảm nhận dù độ rộng cung răng không thay đổi quá nhiều.

5. Độ rộng miệng lớn

Hành lang má là tương quan giữa răng và môi.

Một người có miệng rộng hoặc khóe miệng kéo mạnh sang hai bên khi cười có thể có hành lang má lớn dù cung răng không hẹp.

Nghiên cứu năm 2024 cho thấy chiều rộng hai khóe miệng đơn độc không phải yếu tố dự đoán mạnh cho hành lang má, củng cố quan điểm rằng biểu hiện này có nguồn gốc đa yếu tố.

Trong trường hợp hành lang má chủ yếu do chuyển động môi:

• Nong thêm răng có thể chỉ cải thiện một phần.
• Cố xóa sạch vùng tối có thể đẩy răng ra vị trí bất lợi.
• Cần chấp nhận một mức hành lang má tự nhiên.

6. Các răng phía sau nằm sâu theo chiều trước – sau

Hai cung răng có thể có chiều rộng tương đối phù hợp nhưng nằm sâu so với khóe miệng.

Khi đó, các răng sau khó được nhìn thấy từ phía trước.

Cảm nhận này còn phụ thuộc vào:

• Độ nhô răng cửa.
• Độ cong cung răng.
• Góc nhìn.
• Vị trí môi.

7. Răng cửa quá cụp

Răng cửa cụp vào có thể làm:

• Nụ cười thiếu độ nhô.
• Phần răng trước nằm sâu trong miệng.
• Mặt răng phản chiếu ánh sáng kém.
• Toàn bộ nụ cười có cảm giác hẹp hơn.

Sửa torque răng cửa có thể làm nụ cười sáng và có chiều sâu hơn mà không chỉ dựa vào mở rộng chiều ngang.

8. Mất răng hoặc răng nhỏ bất thường

Thiếu răng, răng cửa bên nhỏ hoặc mất răng hàm nhỏ có thể làm:

• Cung răng thiếu khối lượng thị giác.
• Khoảng trống tối xuất hiện.
• Sự chuyển tiếp ra phía sau bị gián đoạn.

Trường hợp này có thể cần phối hợp:

• Chỉnh nha.
• Composite.
• Phục hình.
• Implant trong chỉ định phù hợp.

9. Ảnh chụp không đúng

Hành lang má có thể bị phóng đại nếu:

• Bệnh nhân cười chưa tối đa.
• Khuôn mặt hơi xoay.
• Máy ảnh đặt quá gần.
• Dùng ống kính góc rộng.
• Đầu cúi hoặc ngẩng.
• Một bên môi kéo nhiều hơn.
• Ánh sáng không đều.

Không nên lập kế hoạch nong hàm chỉ dựa trên một ảnh tự chụp bằng điện thoại.

Hành lang má có thay đổi khi cười nhẹ và cười lớn không?

Có.

Khi cười lớn:

• Khóe miệng kéo rộng hơn.
• Nhiều răng phía sau có thể xuất hiện hơn.
• Nhưng khoảng cách đến khóe miệng cũng tăng.
• Hành lang má có thể thay đổi về chiều rộng hoặc diện tích.

Do đó, một bệnh nhân có thể:

• Hành lang má nhỏ khi cười nhẹ.
• Hành lang má lớn hơn khi cười tối đa.
• Hoặc ngược lại, nhìn thấy thêm nhiều răng phía sau khi cười lớn.

Hành lang má là một thông số động.

Bác sĩ nên đánh giá:

• Nụ cười xã giao.
• Nụ cười tự nhiên.
• Nụ cười tối đa.
• Video nói và cười.

Không nên chỉ đo trên một ảnh tạo dáng.

Hành lang má có giống nhau ở hai bên không?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Hành lang má có thể bất cân xứng do:

• Cung răng lệch sang một bên.
• Mặt phẳng cắn nghiêng.
• Răng phía sau một bên nghiêng vào trong.
• Đường giữa lệch.
• Hàm dưới trượt chức năng.
• Môi kéo không đều.
• Bất cân xứng xương hàm.
• Khuôn mặt xoay khi chụp.

Nếu một bên tối nhiều hơn bên còn lại, bác sĩ phải phân biệt:

• Sai lệch thật của răng và xương.
• Bất cân xứng chuyển động môi.
• Sai số hình ảnh.

Không nên chỉ mở rộng một cung răng chung mà bỏ qua nguyên nhân bất cân xứng.

Hành lang má khác gì với nụ cười 12–14 răng?

Hai khái niệm liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.

Nụ cười 12–14 răng

Mô tả số lượng răng hàm trên có thể nhìn thấy khi cười.

Hành lang má

Mô tả khoảng tối giữa các răng sau và khóe miệng.

Một người có thể nhìn thấy nhiều răng nhưng vẫn còn hành lang má đáng kể nếu:

• Miệng rất rộng.
• Các răng xuất hiện nhưng nằm sâu.
• Môi kéo mạnh sang hai bên.

Một người khác có thể nhìn thấy ít răng hơn nhưng hành lang má không quá lớn vì:

• Khuôn miệng nhỏ.
• Các răng lấp đầy phần lớn chiều rộng miệng.
• Hình dạng môi khác.

Vì vậy, không nên sử dụng số lượng răng nhìn thấy như thước đo duy nhất của hành lang má.

Hành lang má khác gì với độ rộng cung răng?

Độ rộng cung răng là khoảng cách giữa các răng trong miệng, thường được đo tại:

• Răng nanh.
• Răng hàm nhỏ.
• Răng hàm lớn.

Hành lang má là cách cung răng đó xuất hiện bên trong khung môi khi cười.

Hai người có cùng chiều rộng cung răng vẫn có thể có hành lang má khác nhau do:

• Độ rộng môi khác nhau.
• Torque răng khác nhau.
• Hình dạng cung răng khác nhau.
• Biên độ cười khác nhau.
• Vị trí trước – sau của răng khác nhau.

Do đó:

Cung răng rộng không bảo đảm hành lang má nhỏ, và hành lang má lớn không tự động chứng minh xương hàm bị hẹp.

Có phải cứ nong rộng cung hàm là hành lang má sẽ nhỏ lại?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Mở rộng cung răng có thể làm hành lang má nhỏ hơn trong những ca phù hợp, đặc biệt khi:

• Cung răng thực sự hẹp.
• Răng sau nghiêng vào trong.
• Có cắn chéo.
• Hình dạng cung răng hình chữ V.
• Môi và khuôn mặt có thể tiếp nhận độ rộng lớn hơn.

Nhưng kết quả không thể được dự đoán chỉ bằng số milimét nong.

Tổng quan hệ thống về hiệu quả thẩm mỹ của chỉnh nha cho thấy bằng chứng về tác động của nong khẩu cái lên thẩm mỹ nụ cười còn không đồng nhất. Điều đó có nghĩa nong hàm có thể hữu ích trong chỉ định đúng, nhưng không thể quảng cáo như một phương pháp chắc chắn làm mọi nụ cười đẹp hơn.

Vì sao nong rộng nhưng hành lang má có thể vẫn lớn?

• Miệng của bệnh nhân rất rộng.
• Chuyển động môi mạnh.
• Răng được mở rộng nhưng vẫn nghiêng vào trong.
• Sự mở rộng chủ yếu ở vùng răng hàm lớn, trong khi vùng răng hàm nhỏ ít thay đổi.
• Cung răng mở rộng nhưng nằm sâu theo chiều trước – sau.
• Răng phía sau vẫn xoay.
• Vấn đề chính nằm ở răng cửa và cung cười.

Vì sao hành lang má có thể nhỏ đi dù không nong xương nhiều?

• Răng nanh được đưa vào đúng vị trí.
• Răng hàm nhỏ được sửa xoay.
• Torque răng sau được dựng lại.
• Hình dạng cung răng được điều chỉnh.
• Răng cửa có độ nhô phù hợp hơn.
• Bệnh nhân cười tự nhiên và tự tin hơn.

Mở rộng cung răng quá mức có nguy hiểm không?

Có thể gây bất lợi nếu răng bị đưa vượt khỏi giới hạn nâng đỡ của xương và nướu.

Những nguy cơ cần lưu ý gồm:

• Thân răng nghiêng quá ngoài.
• Chân răng tiến gần bản xương ngoài.
• Xương mặt ngoài mỏng.
• Tụt nướu.
• Răng cửa chìa hơn.
• Khớp cắn trên và dưới không còn tương thích.
• Kết quả thiếu ổn định.
• Tái phát sau điều trị.

Tuy nhiên, tụt nướu sau chỉnh nha là vấn đề đa yếu tố. Không thể khẳng định mọi sự mở rộng đều gây tụt nướu. Nguy cơ còn liên quan đến kiểu mô nha chu, tình trạng viêm, vệ sinh, vị trí răng ban đầu, hướng di chuyển và các yếu tố cá nhân. Các tổng quan cũng cho thấy bằng chứng hiện tại còn không đồng nhất.

Điều cần tránh là tư duy:

“Chỉ cần ảnh cười rộng hơn thì mọi mức mở rộng đều chấp nhận được.”

Một kết quả thẩm mỹ chỉ có giá trị nếu:

• Chân răng được kiểm soát.
• Nướu khỏe.
• Khớp cắn ổn định.
• Răng nằm trong giới hạn sinh học.
• Kết quả có khả năng duy trì.

Nong xương và mở rộng răng khác nhau như thế nào?

Nong xương

Mục tiêu chính là tăng chiều rộng nền xương hàm trên.

Có thể được thực hiện bằng:

• Khí cụ nong ở trẻ còn tăng trưởng.
• Khí cụ tựa trên răng và xương.
• Nong có vít neo chặn.
• Nong hỗ trợ phẫu thuật.
• Phẫu thuật chỉnh hình xương hàm.

Khả năng nong xương phụ thuộc vào:

• Tuổi.
• Mức trưởng thành của đường khớp giữa.
• Cấu trúc xương.
• Loại sai lệch.
• Loại khí cụ.
• Mức độ cần mở rộng.

Mở rộng răng – xương ổ

Thay đổi chủ yếu diễn ra bằng:

• Di chuyển răng ra ngoài.
• Nghiêng thân răng.
• Dựng torque răng sau.
• Uốn và tái cấu trúc xương ổ răng quanh chân răng.

Hai phương pháp có thể cùng làm nụ cười rộng hơn, nhưng không giống nhau về:

• Chỉ định.
• Khả năng tạo khoảng.
• Độ ổn định.
• Giới hạn nha chu.
• Cách kiểm soát chân răng.

Ở người trưởng thành có hẹp xương rõ, chỉ sử dụng dây cung rộng có thể tạo nhiều thay đổi ở răng hơn là thay đổi nền xương.

Người lớn có thể nong hàm để giảm hành lang má không?

Có thể mở rộng trong những giới hạn nhất định, nhưng cần xác định loại mở rộng.

Ở người trưởng thành, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Sửa torque răng sau.
• Mở rộng răng – xương ổ ở mức an toàn.
• Khay trong trong ca phù hợp.
• Mắc cài và dây cung được cá nhân hóa.
• Nong có vít neo chặn.
• Nong hỗ trợ phẫu thuật.
• Phẫu thuật trong sai lệch xương nặng.

Không phải người lớn nào cũng cần chụp phim ba chiều hoặc phẫu thuật.

Nhưng nếu dự kiến mở rộng lớn, có:

• Nha chu mỏng.
• Cắn chéo.
• Bất cân xứng.
• Hẹp nền xương rõ.
• Tiền sử tụt nướu.

bác sĩ cần đánh giá giới hạn thận trọng hơn.

Mắc cài tự buộc có tự làm hành lang má nhỏ đi không?

Không.

Mắc cài tự buộc là một cơ chế giữ dây cung.

Độ rộng cung răng thay đổi chủ yếu phụ thuộc vào:

• Hình dạng dây cung.
• Kích thước dây.
• Torque được kiểm soát.
• Vị trí mắc cài.
• Hướng lực.
• Nền xương.
• Kế hoạch điều trị.

Một hệ thống mắc cài không tự biết:

• Bệnh nhân cần rộng thêm bao nhiêu.
• Đâu là giới hạn nha chu.
• Hành lang má lớn do môi hay do răng.
• Cung răng nên có hình dạng nào.

Nghiên cứu so sánh mắc cài tự buộc và mắc cài truyền thống không cho thấy hệ thống tự buộc mặc nhiên tạo thay đổi hành lang má vượt trội. Tổng quan về thẩm mỹ sau chỉnh nha cũng chưa chứng minh một loại mắc cài cụ thể chắc chắn tạo nụ cười đẹp hơn.

Khay trong có làm nụ cười rộng hơn không?

Có thể, nếu kế hoạch có:

• Mở rộng cung răng.
• Sửa torque.
• Sửa xoay.
• Di chuyển răng nanh và răng hàm nhỏ.
• Kiểm soát răng cửa.

Tuy nhiên, mức mở rộng thực tế có thể khác mô phỏng.

Tổng quan hệ thống về mở rộng hàm trên bằng khay trong cho thấy phương pháp có thể tạo tăng chiều rộng, nhưng khả năng dự đoán thay đổi theo vị trí răng và phần đáng kể của sự mở rộng có thể đến từ nghiêng răng.

Vì vậy, phần mềm hiển thị một cung răng rất rộng không bảo đảm:

• Chân răng sẽ đi theo.
• Xương sẽ mở rộng tương ứng.
• Hành lang má sẽ biến mất.
• Nướu vẫn an toàn.
• Kết quả sẽ ổn định.

Nhổ răng có làm hành lang má lớn hơn không?

Không thể kết luận như vậy.

Đây là một trong những định kiến phổ biến nhất:

“Nhổ răng hàm nhỏ sẽ làm cung hàm co lại, khiến nụ cười hẹp và hai bên miệng tối.”

Khoảng nhổ răng có thể được sử dụng để:

• Làm đều chen chúc.
• Kéo lùi răng cửa.
• Sửa đường giữa.
• Đưa răng sau tiến lên.
• Phối hợp các chuyển động.

Hành lang má sau điều trị còn phụ thuộc vào:

• Hình dạng cung răng.
• Vị trí răng nanh.
• Torque răng hàm nhỏ.
• Độ rộng môi.
• Cách đóng khoảng.
• Vị trí cuối cùng của răng cửa.

Một phân tích gộp gồm sáu nghiên cứu không tìm thấy khác biệt có ý nghĩa về điểm thẩm mỹ nụ cười hoặc tỷ lệ hành lang má giữa nhóm nhổ và không nhổ răng. Các tổng quan khác cũng cho thấy bằng chứng nhẹ rằng nhổ răng không tự động làm giảm độ rộng nụ cười.

Do đó:

Một ca nhổ răng được thiết kế tốt vẫn có thể tạo nụ cười đầy đặn. Một ca không nhổ nhưng mở rộng thiếu kiểm soát vẫn có thể gây răng chìa, tụt nướu và kết quả không ổn định.

Không nhổ răng có bảo đảm nụ cười rộng không?

Không.

Điều trị không nhổ có thể tạo khoảng bằng:

• Mở rộng.
• Đẩy răng cửa ra trước.
• Đưa răng sau ra xa.
• Mài kẽ.
• Sửa xoay.
• Phối hợp nhiều phương pháp.

Nếu không nhổ nhưng phải:

• Đẩy răng cửa quá trước.
• Nghiêng răng sau quá ngoài.
• Mở cung vượt giới hạn xương.

nụ cười có thể rộng hơn trên ảnh nhưng:

• Môi căng.
• Răng chìa.
• Nướu bị đặt vào vùng nguy cơ.
• Khớp cắn thiếu ổn định.

Vì vậy, nhổ hay không nhổ phải được quyết định từ:

• Vị trí răng cửa.
• Khuôn mặt.
• Môi.
• Xương.
• Nha chu.
• Mức chen chúc.
• Khớp cắn.

Không nên quyết định chỉ dựa trên mong muốn xóa hành lang má.

Hành lang má theo triết lý Pitts được nhìn nhận như thế nào?

Triết lý Pitts nhấn mạnh một nụ cười:

• Rộng.
• Đầy đặn.
• Nhìn thấy sự chuyển tiếp ra vùng răng sau.
• Khoảng tối hai bên được kiểm soát.
• Hai răng cửa giữa vẫn giữ vai trò trung tâm.
• Cung cười đi cùng môi dưới.

Tuy nhiên, Pitts không nên được hiểu là:

• Nong rộng tối đa.
• Xóa sạch mọi hành lang má.
• Không nhổ răng cho mọi bệnh nhân.
• Dùng một dây cung rộng giống nhau cho tất cả.
• Đẩy toàn bộ răng ra ngoài.

Trong cách tiếp cận đúng, bác sĩ phải xác định:

1. Hành lang má có thực sự lớn không?
2. Nụ cười hẹp do xương, răng, torque hay môi?
3. Răng sau có đang nghiêng vào trong không?
4. Vùng nào của cung răng cần phát triển?
5. Răng cửa cần nằm ở đâu?
6. Cung cười có được bảo vệ không?
7. Giới hạn xương và nha chu cho phép thay đổi bao nhiêu?

Broad Arch không có nghĩa cung răng càng rộng càng tốt

Khái niệm cung răng rộng trong Pitts hướng đến:

• Phần trước thuôn tự nhiên.
• Vùng răng nanh không bị mở quá mức.
• Vùng răng hàm nhỏ và răng hàm đủ đầy.
• Torque được kiểm soát.
• Răng sau xuất hiện tự nhiên khi cười.

Nếu vùng răng nanh bị mở quá rộng:

• Cung răng có thể trở nên bẹt.
• Cung cười mất chiều sâu.
• Răng nanh đứng quá ngoài.
• Nướu có thể bị đặt vào vùng nguy cơ.

Do đó, nụ cười Pitts không phải một hình bán nguyệt lớn giống nhau cho mọi người.

Mục tiêu là cung răng đủ rộng để nâng đỡ nụ cười, nhưng vẫn giữ được hình dạng, chiều sâu và giới hạn sinh học riêng của bệnh nhân.

Hành lang má phải được đánh giá cùng cung cười

Một nụ cười có thể:

• Hành lang má nhỏ nhưng cung cười phẳng.
• Hành lang má lớn nhưng cung cười đẹp.
• Nụ cười rộng nhưng răng cửa không nổi bật.
• Nụ cười hẹp nhưng độ lộ răng rất tốt.

Vì vậy, bác sĩ không thể chỉ điều trị chiều ngang.

Chỉnh nha thẩm mỹ phải kiểm soát đồng thời:

• Chiều ngang: hành lang má và độ rộng.
• Chiều đứng: cung cười và độ lộ răng.
• Chiều trước – sau: độ nhô răng cửa và nâng đỡ môi.
• Chiều ngoài – trong: torque thân và chân răng.

Làm thế nào để giảm hành lang má một cách an toàn?

1. Sửa răng xoay

Đưa răng nanh và răng hàm nhỏ về đúng trục giúp bề mặt răng xuất hiện rõ hơn.

2. Kiểm soát torque răng sau

Dựng những răng đang nghiêng vào trong có thể làm nụ cười đầy hơn mà không cần nong xương nhiều.

3. Cá nhân hóa hình dạng cung răng

Không sử dụng cùng một dây cung cho mọi bệnh nhân.

Cung răng phải phù hợp với:

• Nền xương.
• Hình dạng khuôn mặt.
• Cung răng ban đầu.
• Khớp cắn đối diện.
• Mô nha chu.

4. Điều chỉnh vùng răng nanh

Răng nanh cần tạo sự chuyển tiếp tự nhiên giữa:

• Răng cửa.
• Răng hàm nhỏ.
• Vùng răng sau.

Không nên đặt răng nanh quá gần trung tâm hoặc quá xa ra ngoài.

5. Kiểm soát răng cửa

Torque và độ nhô răng cửa ảnh hưởng đến chiều sâu và độ sáng của nụ cười.

6. Nong xương đúng chỉ định

Đặc biệt khi có:

• Hẹp xương.
• Cắn chéo.
• Bất tương xứng chiều ngang.
• Hàm dưới trượt chức năng.
• Thiếu khoảng liên quan đến hẹp hàm.

7. Phối hợp phục hồi khi cần

Nếu răng nhỏ, thiếu răng hoặc hình dạng răng làm nụ cười thiếu khối lượng, có thể cần:

• Composite.
• Phục hình bảo tồn.
• Implant sau khi tăng trưởng hoàn tất và đủ chỉ định.

8. Chấp nhận một mức hành lang má tự nhiên

Không phải mọi khoảng tối đều cần điều trị.

Nếu hành lang má:

• Cân xứng.
• Không quá lớn.
• Phù hợp khuôn mặt.
• Không làm bệnh nhân bận tâm.

việc mở rộng thêm có thể không mang lại lợi ích rõ.

Làm thế nào bác sĩ đánh giá hành lang má?

1. Ảnh mặt thẳng khi cười

Ảnh cần được chụp:

• Ở tư thế đầu tự nhiên.
• Máy ảnh đặt chính diện.
• Không xoay mặt.
• Ghi đầy đủ hai khóe miệng.
• Cường độ cười có thể lặp lại.

2. Ảnh cười cận cảnh

Giúp quan sát:

• Răng cuối cùng được nhìn thấy.
• Khoảng tối hai bên.
• Cung cười.
• Đường nướu.
• Bất cân xứng.

3. Góc 45 độ

Giúp đánh giá:

• Chiều sâu của cung răng.
• Vị trí răng nanh.
• Độ nhô răng cửa.
• Sự chuyển tiếp ra vùng răng sau.

4. Video

Giúp kiểm tra:

• Hành lang má khi cười nhẹ.
• Khi cười tự nhiên.
• Khi cười tối đa.
• Bất cân xứng chuyển động môi.
• Mức độ lặp lại của nụ cười.

5. Quét trong miệng

Cho phép đánh giá:

• Chiều rộng cung răng.
• Hình dạng cung.
• Torque tương đối.
• Răng xoay.
• Chen chúc.
• Cắn chéo.

6. Khám nha chu

Đánh giá:

• Độ dày mô nướu.
• Tụt nướu có sẵn.
• Chân răng nổi.
• Viêm nướu.
• Nguy cơ khi di chuyển ra ngoài.

7. Hình ảnh X-quang khi có chỉ định

Giúp đánh giá:

• Tương quan xương hàm.
• Vị trí chân răng.
• Bất cân xứng.
• Giới hạn giải phẫu.
• Kế hoạch nong phức tạp.

Không phải mọi bệnh nhân có hành lang má lớn đều cần chụp phim ba chiều.

Người bệnh có thể tự kiểm tra hành lang má không?

Có thể quan sát sơ bộ bằng cách:

1. Đứng thẳng, đầu ở tư thế tự nhiên.
2. Cười nhẹ rồi cười tối đa.
3. Chụp ảnh chính diện ở khoảng cách đủ xa.
4. Không dùng camera góc rộng đặt quá gần.
5. Quan sát hai bên nụ cười có cân xứng không.
6. Xem răng sau cùng được nhìn thấy là răng nào.
7. Xem vùng tối hai bên có chiếm phần lớn khe miệng không.

Dấu hiệu gợi ý hành lang má tương đối lớn:

• Chỉ thấy chủ yếu các răng cửa.
• Răng hàm nhỏ gần như biến mất.
• Hai vùng tối rộng và rõ.
• Nụ cười có cảm giác tập trung vào giữa.
• Một bên tối nhiều hơn bên còn lại.

Tuy nhiên, bệnh nhân không nên tự kết luận cần nong hàm.

Một ảnh tự chụp không cho biết:

• Nền xương rộng bao nhiêu.
• Chân răng đang ở đâu.
• Răng đang nghiêng hay xoay.
• Mở rộng có an toàn không.
• Hành lang má lớn do môi hay do răng.

Những câu hỏi nên hỏi bác sĩ

1. Hành lang má của tôi đang ở mức nhỏ, trung bình hay lớn?
2. Nụ cười hẹp do xương, răng, torque hay chuyển động môi?
3. Cung hàm trên có thực sự hẹp không?
4. Tôi có cắn chéo phía sau không?
5. Răng sau đang nghiêng vào trong hay chân răng nằm hẹp?
6. Kế hoạch sẽ nong xương hay chủ yếu làm nghiêng răng?
7. Mức mở rộng nào phù hợp với khuôn mặt của tôi?
8. Mở rộng có làm răng cửa chìa hơn không?
9. Nướu và xương mặt ngoài có đủ an toàn không?
10. Hành lang má có thể giảm đến mức nào một cách thực tế?
11. Có cần xóa hoàn toàn khoảng tối hai bên không?
12. Nhổ hoặc không nhổ răng ảnh hưởng thế nào trong trường hợp của tôi?
13. Mắc cài hoặc khay có vai trò gì trong việc mở rộng?
14. Kết quả mở rộng sẽ được duy trì như thế nào?
15. Nụ cười có được đánh giá cùng cung cười và độ lộ răng không?

Những hiểu lầm thường gặp về hành lang má

“Hành lang má là phần tối phải xóa sạch”

Không đúng. Một khoảng tối nhỏ có thể tạo chiều sâu và sự tự nhiên.

“Hành lang má càng nhỏ thì nụ cười càng đẹp”

Không phải lúc nào cũng vậy. Hành lang má bằng không có thể tạo cảm giác nhân tạo ở một số khuôn mặt.

“Nụ cười hẹp chắc chắn do xương hàm hẹp”

Không đúng. Nguyên nhân có thể nằm ở torque, xoay răng, môi hoặc hình dạng cung răng.

“Cứ nong rộng là khuôn mặt sẽ sáng hơn”

Không đúng. Mở rộng không đúng nguyên nhân có thể không cải thiện hành lang má và còn gây bất lợi sinh học.

“Dùng mắc cài tự buộc là hành lang má tự nhỏ lại”

Không đúng. Mắc cài chỉ là công cụ truyền lực.

“Không nhổ răng sẽ tạo nụ cười rộng”

Không được bảo đảm. Kết quả phụ thuộc vị trí răng và giới hạn xương.

“Nhổ răng sẽ làm hai bên miệng tối”

Không có bằng chứng nhất quán cho thấy nhổ răng tự động làm hành lang má lớn hơn.

“Nụ cười 14 răng chắc chắn không còn hành lang má”

Không đúng. Số răng nhìn thấy và tỷ lệ vùng tối còn phụ thuộc độ rộng môi.

“Dây cung càng rộng càng tốt”

Không đúng. Dây cung phải phù hợp nền xương và nha chu.

“Chỉ cần nhìn ảnh cười là biết cần nong bao nhiêu”

Không đúng. Cần khám, quét răng, đánh giá khớp cắn và mô nâng đỡ.

Quy trình thiết kế hành lang má tại Nha Khoa Vàng

Tại Nha Khoa Vàng, chúng tôi không xem hành lang má là một vùng tối cần xóa bằng mọi giá.

Quy trình phải bắt đầu từ nguyên nhân.

Bước 1: Đọc khuôn mặt

Đánh giá:

• Độ rộng khuôn mặt.
• Độ rộng miệng.
• Tỷ lệ các tầng mặt.
• Sự cân xứng.
• Vị trí môi.

Bước 2: Phân tích nụ cười động

Quay video để quan sát:

• Cười nhẹ.
• Cười tự nhiên.
• Cười tối đa.
• Răng sau cùng được nhìn thấy.
• Sự cân xứng hai bên.
• Biên độ kéo môi.

Bước 3: Đánh giá đồng thời hành lang má và cung cười

Xác định nụ cười kém sáng do:

• Hẹp chiều ngang.
• Phẳng chiều đứng.
• Răng cửa lộ ít.
• Torque răng cửa chưa đúng.
• Hay sự kết hợp của nhiều yếu tố.

Bước 4: Quét trong miệng

Phân tích:

• Hình dạng cung răng.
• Chiều rộng từng vùng.
• Vị trí răng nanh.
• Răng xoay.
• Cắn chéo.
• Tương quan hai cung răng.

Bước 5: Đánh giá nha chu và nền xương

Kiểm tra:

• Kiểu mô nướu.
• Tụt nướu.
• Độ nổi chân răng.
• Giới hạn di chuyển ra ngoài.
• Nhu cầu đánh giá hình ảnh bổ sung.

Bước 6: Xác định loại thay đổi cần thiết

Có thể là:

• Sửa xoay.
• Sửa torque.
• Thay đổi hình dạng cung răng.
• Mở rộng răng – xương ổ.
• Nong xương.
• Phối hợp phẫu thuật.
• Hoặc không cần mở rộng.

Bước 7: Xác định vị trí răng cửa

Răng cửa phải được kiểm soát để:

• Không bị đẩy chìa khi tạo khoảng.
• Không bị cụp làm nụ cười tối.
• Giữ được sự nâng đỡ môi.
• Hỗ trợ cung cười.

Bước 8: Theo dõi trong quá trình điều trị

Bác sĩ phải kiểm tra:

• Nụ cười có thực sự đầy hơn không?
• Hành lang má có giảm cân xứng không?
• Răng sau đang dịch chuyển hay chỉ nghiêng?
• Nướu có khỏe không?
• Khớp cắn trên và dưới có còn tương thích không?

Bước 9: Không chạy theo một con số cố định

Không mặc định:

• Hành lang má phải bằng không.
• Phải nhìn thấy đủ 14 răng.
• Ai cũng phải dùng cung dây rộng nhất.

Bước 10: Lập kế hoạch duy trì

Sau khi mở rộng cần:

• Hàm duy trì phù hợp.
• Theo dõi khớp cắn.
• Kiểm tra nướu.
• Hạn chế tái phát.
• Duy trì vệ sinh lâu dài.

Kết luận: Hành lang má là gì và nụ cười hẹp có làm khuôn mặt kém sáng không?

Hành lang má là khoảng tối nằm giữa các răng phía sau và khóe miệng khi bệnh nhân cười.

Một hành lang má quá lớn có thể làm:

• Nụ cười có cảm giác hẹp.
• Hai khóe miệng tối hơn.
• Phần răng sáng tập trung ở trung tâm.
• Khuôn mặt kém rạng rỡ và thiếu sự đầy đặn.

Nhưng hành lang má không phải yếu tố duy nhất quyết định thẩm mỹ.

Nụ cười còn phụ thuộc vào:

• Cung cười.
• Độ lộ răng cửa.
• Đường nướu.
• Vị trí răng cửa.
• Độ rộng môi.
• Mặt phẳng cắn.
• Sự cân xứng.
• Hình dạng và màu sắc răng.

Một hành lang má nhỏ hoặc trung bình thường tạo cảm giác đầy đặn hơn hành lang má quá lớn. Nhưng xóa sạch hoàn toàn khoảng tối không phải lúc nào cũng đẹp hoặc tự nhiên.

Đặc biệt:

• Hành lang má lớn không tự động đồng nghĩa xương hàm hẹp.
• Nụ cười hẹp không tự động có chỉ định nong hàm.
• Nong rộng không bảo đảm khuôn mặt sáng hơn.
• Không nhổ răng không bảo đảm hành lang má nhỏ.
• Nhổ răng không tự động làm nụ cười hẹp.
• Mắc cài tự buộc không tự mở rộng nụ cười.
• Nụ cười 14 răng không phải mục tiêu bắt buộc.

Có thể diễn đạt ngắn gọn:

Hành lang má đẹp không phải là hành lang má nhỏ nhất. Đó là khoảng tối vừa đủ để nụ cười có chiều sâu, đồng thời phần răng vẫn đủ rộng và đầy đặn để hài hòa với môi và khuôn mặt.

Tại Nha Khoa Vàng, với nền tảng triết lý Pitts, chúng tôi không bắt đầu bằng câu hỏi:

“Có thể nong cung hàm rộng thêm bao nhiêu?”

Bác sĩ phải trả lời trước:

• Vì sao nụ cười đang hẹp?
• Hành lang má lớn do môi, xương hay vị trí răng?
• Răng sau có đang nghiêng vào trong không?
• Cung cười có bị phẳng không?
• Răng cửa có đủ độ lộ và độ nhô không?
• Nền xương và nướu cho phép thay đổi đến đâu?
• Độ rộng nào thực sự phù hợp với khuôn mặt?
• Kết quả có thể được duy trì lâu dài không?

Mục tiêu cuối cùng không phải là lấp đầy toàn bộ khe miệng bằng răng.

Mục tiêu là tạo một nụ cười:

• Đủ rộng nhưng không bẹt.
• Đầy đặn nhưng không chìa.
• Có khoảng tối vừa phải.
• Có chiều sâu.
• Có răng cửa nổi bật.
• Có cung cười tự nhiên.
• Hài hòa với môi.
• An toàn với xương và nướu.
• Ổn định theo thời gian.

Đó mới là cách hiểu đầy đủ về câu hỏi hành lang má là gì.

Tài liệu tham khảo

1. Frush JP, Fisher RD. The dynesthetic interpretation of the dentogenic concept. Journal of Prosthetic Dentistry. 1958;8(4):558–581.
2. Sarver DM. The importance of incisor positioning in the esthetic smile: the smile arc. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2001;120(2):98–111.
3. Sabri R. The eight components of a balanced smile. Journal of Clinical Orthodontics. 2005;39(3):155–167.
4. Parekh SM, Fields HW, Beck M, Rosenstiel S. Attractiveness of variations in the smile arc and buccal corridor space as judged by orthodontists and laymen. Angle Orthodontist. 2006;76(4):557–563.
5. Martin AJ, Buschang PH, Boley JC, Taylor RW, McKinney TW. The impact of buccal corridors on smile attractiveness. European Journal of Orthodontics. 2007;29(5):530–537.
6. Roden-Johnson D, Gallerano R, English J. The effects of buccal corridor spaces and arch form on smile esthetics. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2005;127(3):343–350.
7. Janson G, Branco NC, Fernandes TMF, Sathler R, Garib D, Lauris JRP. Influence of orthodontic treatment, midline position, buccal corridor and smile arc on smile attractiveness: a systematic review. Angle Orthodontist. 2011;81(1):153–161.
8. Ioi H, Nakata S, Counts AL. Effects of buccal corridors on smile esthetics in Japanese. Angle Orthodontist. 2009;79(4):628–633.
9. Cheng HC, Wang YC. Effects of tooth extraction on smile esthetics and the buccal corridor: a meta-analysis. Journal of Dental Sciences. 2018;13(4):387–393.
10. Christou T, Betlej A, Aschenean P, Ogodescu A, Mesaros A. Clinical effectiveness of orthodontic treatment on smile esthetics: a systematic review. Clinical, Cosmetic and Investigational Dentistry. 2019;11:89–101.
11. Coppola G, Christopoulou I, Gkantidis N, Verna C, Pandis N, Kanavakis G. The effect of orthodontic treatment on smile attractiveness: a systematic review. Progress in Orthodontics. 2023;24:4.
12. Niknam O, Yousefi Hafshejani S, Rakhshan V. Attractive combinations of female gingival displays, buccal corridor sizes, and facial heights according to orthodontists, dentists, and laypeople of different ages and sexes: a psychometric study. Head & Face Medicine. 2024;20:17.
13. de Llano-Pérula MC, et al. Risk factors for gingival recessions after orthodontic treatment: a systematic review. European Journal of Orthodontics. 2023;45(5):594–606.
14. Joss-Vassalli I, Grebenstein C, Topouzelis N, Sculean A, Katsaros C. Orthodontic therapy and gingival recession: a systematic review. Orthodontics & Craniofacial Research. 2010;13(3):127–141.
15. Jaber ST, Hajeer MY, Burhan AS, et al. Is maxillary arch expansion with Invisalign efficient and predictable? A systematic review. International Orthodontics. 2023;21:100750.
16. Büyükyilmaz T, Zachrisson BU. Long-term effects of rapid maxillary expansion on buccal gingival recession. Journal of Clinical Orthodontics. 2007;41(6):311–317.
17. Pitts TR. Bracket positioning for Smile Arc Protection. Journal of Clinical Orthodontics. 2017;51(3):142–156.